Historia rodziny Ancyparowicz

Ancyparowicz (Ancyporowicz, Ancyparewicz, Ancyperewicz, Łosicki Ancyperowicz) – odwieczna szlachta, stara rycerska rodzina, zacna i dla Rzeczypospolitej wielce zasłużona, pieczętująca się herbem Ostoja, należąca do heraldycznego rodu Ostojów (Mościców).

Historia rodziny Ancyparowiczów herbu Ostoja

• Ancyparowiczowie to stara litewska rodzina mieszkająca przeważnie w okolicach Nowogródka, Wilna i Dyneburga (Inflanty).

• Za gniazdo rodu Ancyparowiczów herbu Ostoja można uznać wieś Mościszcze koło Nowogródka, która należała w XVII w. do Seweryna Łosickiego Ancyperowicza, rotmistrza wojsk koronnych, starosty cyryńskiego, uznanego za protoplastę rodziny w dokumencie aktykacji genealogii Łosickich Ancyperowiczów z roku 1772¹.

• Informacje o najdawniejszych przedstawicielach rodziny zapisano w herbarzu Uruskiego, gdzie jest wzmianka o bojarze litewsko-horodeńskim o imieniu Doch, notowanym w roku 1528 w metryce litewskiej².

• Rodzina figuruje w herbarzu Adama Heymowskiego, gdzie autor odnotował, że przodkom domu Ancyperowiczów za wojenne wysługi nadano przywilej Władysława IV-go na Starostwo Cyryńskie³ (Cyryn – dziś wieś na Białorusi, w czasach I Rzeczypospolitej w granicach woj. nowogródzkiego).

• Członkowie rodziny Ancyporowiczów w XIX wieku byli wylegitymowani ze szlachectwa z herbem Ostoja i wpisani do ksiąg szlacheckich – guberni wileńskiej w roku 1845 (Wiktor, Antoni i Teofil, synowie Piotra Ancyporowicza oraz Józef, syn Wawrzyńca Ancyporowicza wraz z synami Antonim, Janem, Felicjanem i Brunonem), gubernii kowieńskiej w roku 1849 (Wincenty, syn Bogdana Ancyporowicza oraz syn jego Zenon) i gubernii mińskiej w roku 1863 (Felicjan, syn Andrzeja Ancyporowicza z synami Polikarpem i Ludwikiem)².

Znani przedstawiciele rodziny Ancyparowiczów herbu Ostoja

• Seweryn Łosicki Ancyperowicz (XVII w.) – dziedzic dóbr Mościszcze, rotmistrz wojsk Władysława IV, starosta cyryński.

• Jonasz Ancyporowicz (zapisywany również jako Ancyperowicz lub Anciporowicz) (zm. po 1758) – zakonnik litewskiej prowincji Zakonu Świętego Bazylego Wielkiego, prokurator konwentu wileńskiego bazylianów.

• Aleksander Łosicki Ancyperowicz (zm. po 1745) – duchowny, proboszcz białłohrocki.

• Franciszek Łosicki Ancyperowicz (zm. po 1772) – mostowniczy parnawski.

• Wincenty Ancyporowicz (zm. po 1820) – właściciel majątków Mątejki i Rydze.

• Zenonim (Zenon) Ancyporowicz (1814-1866) – literat, pisarz i autor książek kulinarnych, urzędnik rządowy w Królestwie Polskim, dziennikarz archiwista w Zarządzie Drogi Żelaznej. Był synem Wincentego Ancyporowicza.

• 

  Strona tytułowa książki Zeninima Ancyporowicza pt. "Rys powinności chrześcijanina"⁴.

Majątki ziemskie Ancyparowiczów herbu Ostoja

Mościszcze, Mątejki, Rydze, Rykonty (dziś Rokantai), Taury (dziś Taurija).

• 

  Mościszcze w 1887 r. Fragment Wojenno-topograficznej mapy Rosji europejskiej.

Przypisy

1. B. Dybaś, P. A. Jeziorski, T. Wiśniewski, Szlachta polsko–inflancka wobec przełomu. Materiały z dyneburskich akt grodzkich i ziemskich z lat 1764-1775, Toruń 2018, s. 52.
2. S. Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. I, Warszawa 1904, s. 32.
3. A. Heymowski, Herbarz szlachty Inflant polskich z 1778 roku, (w:) Materiały do Bibliografii, Genealogii i Heraldyki Polskiej, t. II, 1964, s. 17-18.
4. Z. Ancyporowicz, Rys powinności chrześcijanina, Warszawa 1845. Strona tytułowa. Zbiory Biblioteki Narodowej.

Źródła

• S. Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. I, Warszawa 1904, s. 32.
• A. Heymowski, Herbarz szlachty Inflant polskich z 1778 roku, (w:) Materiały do Bibliografii, Genealogii i Heraldyki Polskiej, t. II, 1964, s. 17-18.
• B. Dybaś, P. A. Jeziorski, T. Wiśniewski, Szlachta polsko–inflancka wobec przełomu. Materiały z dyneburskich akt grodzkich i ziemskich z lat 1764-1775, Toruń 2018, s. 52, 53, 88, 117.
• A. Kulecka, Urzędnicy Królestwa Polskiego (1815-1915). Materiały do biogramów. Wpisy z bazy danych, Warszawa 2019, s. 47.
• Kurier Litewski nr 91, 1829, s. 13.
• Kurier Litewski nr 93, 1829, s. 7.
• Miesięcznik Heraldyczny, R. XVIII, nr 2, 1939, s. 20.
• Miesięcznik Heraldyczny, R. XVIII, nr 3, 1939, s. 37.
• Z. Ancyporowicz, Opowiadanie historyi polskiej dla dzieci, Warszawa 1847. Zbiory Biblioteki Narodowej.
• Z. Ancyporowicz, Rys powinności chrześcijanina, Warszawa 1845. Zbiory Biblioteki Narodowej.