Historia rodziny Pierszyńskich

Pierszyński (Pierściński, Piersiński, Pirszyński, Pierzciński) – odwieczna szlachta, stara rycerska rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się herbem Ostoja, należąca do heraldycznego rodu Ostojów (Mościców). Nazwisko wywodzą od wsi Pierszne (Pierstne) (dziś Pierzchno) leżącej w przedrozbiorowym województwie krakowskim, powiecie lelowskim.

Historia rodziny Pierszyńskich herbu Ostoja

• Miejscowoś gniazdowa Pierszyńskich herbu Ostoja w średniowieczu była różnie nazywana. Kozierowski podaje następojące nazwy: Perstne, Pyerschne, Pyerstne, Pirszna. Według niego nazwa pochodzi od słowa pierść, co znaczy proch. Obecnie wieś nosi nazwę Pierzchno. W roku 1398 dziedzicami Pierzchna byli Miczek z Pierstnego (de Sperstnego) i Piotr Straszocic z Kiedrzyna (Stroszoczicz de Kedrzino) ¹.

• Kronikarz Jan Długosz w swoim dziele „Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis” wymienił właścicieli dóbr Pierstne (parafia Kłobuck) w II połowie XV w. Byli to: Jan, Mikołaj i Maciej z Pierstnego Pierscińscy hebru Ostoja. Według Długosza Ostojowie posiadali połowę tej wsi. Druga połowa stanowiła własnośc królewską ².

• Kasper Niesiecki w swoim „Herbarzu polskim” wspomniał Pierzcińskich z województwa sieradzkiego bez podania herbu⁴. W uzupełnieniu do tegoż herbarza Jan Nepomucen Bobrowicz wymienił Pierścińskich herbu Ramult, którzy mają być tą samą rodziną co Pierzcińscy z sieradzkiego⁵.

• Józef Krzepela, prawnik, heraldyk i genealog, który prowadził badania nad rozsiedleniem szlachty na ziemiach polskich widział Pierszyńskich herbu Ostoja osiadłych w Małopolsce⁶.

• Spośród polskich twórców herbarzy najobszerniej ród Pierścińskich opisał Seweryn Uruski. Widział ich jednak pieczętujących się herbem Prus I. Podał także, najpewnien za Niesieckim, że Pierścińscy to ta sama rodzina co Pierzcińscy herbu Ramult⁷.

Znani przedstawiciele rodziny Pierszyńskich herbu Ostoja

• Piotr Straszocic z Kiedrzyna () – dziedzic dóbr ziemskich w Pierzchnie i Kiedrzynie, w XIV w. Syn Strasza (Strachoty), tenutariusza Kiedrzyna.
• Miczek z Pierzchna () – dziedzic dóbr ziemskich w Pierzchnie, w XIV w.

Majątki ziemskie Pierszyńskich herbu Ostoja

Pierzchno, Kiedrzyn, Jaronowice, Mysłowice.

Przypisy

1. S. Kozierowski, Badania nazw topograficznych na obszarze dawnej wschodniej Wielkopolski, t. P–Ż, Poznań 1928, s. 16.
2. Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu, red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, Kraków, cz. I, hasło: Biała Mała; Kraków, cz. II, hasła: Jaroniowice, Kiedrzyn, Kłobuck, Kłobuck-Staromieście; Kraków, cz. III, hasła: Lgota, Libidza, Łobodno; Kraków, cz. IV, hasło: Mokra; Kraków, cz. V, hasło: Mysłowice.
3. J. Długosz, Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis, t. III, Kraków 1864, s. 168.

Bibliografia

• J. Długosz, Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis, t. III, Kraków 1864, s. 168.
• K. Niesiecki, Herbarz polski, wyd. J. N. Bobrowicz, t. VII, Lipsk 1841, s. 296.
• J. N. Bobrowicz, Dodatek do Herbarza polskiego ks. Kaspra Niesieckiego, Lipsk 1844, s. 340.
• S. Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. XIII, Warszawa 1916, s. 344, 348.
• J. Krzepela, Małopolskie rody ziemiańskie, Kraków 1928, s. 77.
• S. Kozierowski, Badania nazw topograficznych na obszarze dawnej wschodniej Wielkopolski, t. P–Ż, Poznań 1928, s. 16, 172.
• F. Piekosiński, Poczet rodów szlachty polskiej wieków średnich Lwów 1911, s. 53.
• Kodeks Dyplomatyczny Małopolski, wyd. F. Piekosiński, t. IV, Kraków 1905, s. 320, 322, 429, 430, 442, 445.
• Źródła Dziejowe, t. XIV, Warszawa 1886, s. 78, 79.
• Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. VIII, Warszawa 1887, s. 103.
• Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu, red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, Kraków, cz. I, hasło: Biała Mała; Kraków, cz. II, hasła: Grodzisko, Jaroniowice, Kalej, Kamyk, Kiedrzyn, Kłobuck, Kłobuck-Staromieście; Kraków, cz. III, hasła: Krzepice, Lgota, Libidza, Łobodno; Kraków, cz. IV, hasło: Mokra; Kraków, cz. V, hasło: Mysłowice.