Historia rodziny Domaradzkich
Domaradzki (Domaracki) – odwieczna szlachta, stara rycerska rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się herbem Ostoja, należąca do heraldycznego rodu Ostojów (Mościców). Nazwisko wywodzą od majątku Domaradzice w Ziemi Sandomierskiej.
Historia rodziny
Spośród polskich twórców herbarzy najobszerniej ród Domaradzkich herbu Ostoja opisali Adam Boniecki i Artur Reiski w „Herbarzu polskim”. Oto większy fragment tego opisu: ... z Domaradzic w powiecie sandomierskim. W drugiej połowie XV-go wieku, dziedzicami tej wsi są: Dersław Gomołka h. Jastrzębiec i Lutek Wołek, Kot, Dyak i Błożno, których herbu Długosz nie podał, mogą być zatem i Ostojczykowie między nimi (Lib. Benef.). Piotr, syn Klemensa. 1414 r. na uniwersytecie krakowskim. Jakób, w latach 1546-1563 administrator dóbr Mikołaja Reja. W 1578 roku Domaradzice posiadali: Zacharyasz, Rafał, Andrzej, Marcin, Jan, Mikołaj Błożno i Slezak (Paw.). Mikołaj, dworzanin Sieniawskiego, żonaty 1572 r. z Teodorą Pociejówną. Synowie jego: Zacharyasz, Jan, Krzysztof i Zygmunt (M. 109 f. 842 i Wyr. Lub. 59 f. 1413). Maciej Szczęsny, syn Stanisława i Doroty z Orłowskich, właściciel Domaradzic 1635 r., ma sumę u Orłowskiego (Zap. Lub. 35 f. 165; Gr. Przed. 70 f. 666). Daniel, syn Macieja, zeznał 1691 r. zapis dożywocia. z żoną. Jadwigą Tyszkowską (Perp. Czers. 14 C f. 55). Tu pewno należą: Wojciech, pisarz grodzki żydaczowski 1627 r.; Wojciech, pisarz grodzki trembowelski 1642 r. i Jakób, burgrabia lwowski 1627 r. Andrzej z województwem lubelskiem, a Zygmunt z ziemią przemyską, podpisali obiór króla Michała. Aleksander Domaradzki (v. Domaracki), h. Ostoja, wziął 1630 r. w zastaw Borysowo z dóbr Szkłowskich, w orszańskiem. Synowie jego: Dominik i Szymon, posiadali część w Krasulinie 1693 r. Józef, Michał, Floryan i Maciej z synami: Jakóbem i Janem, synowie Jana, Aleksander z synem Jakóbem, Grzegorz z synem Maciejem i Leon, synowie Grzegorza, Paweł z synami: Janem, Jerzym i Andrzejem, syn Michała, wnukowie Szymona, wywiedli się ze szlachectwa h. Ostoja, w ziemstwie orszańskiem, 1774 r. Maciej Janowicz, miał jeszcze synów: Pawła i Teodora, a Floryan - Pawła i Jana (Herb. Orszański; Ist. Jur. Mat. XXVIII). Piotr, Franciszek i Jan, udowodnili pochodzenie swoje szlacheckie w sądzie lwowskim ziemskim 1782 r. Waleryan, Feliks i Ludwik, synowie Jana, zapisani zostali do ksiąg szlacheckich galicyjskich, w latach 1828-1852. Michał, Feliks, Wojciech i Eustachy, synowie Franciszka, 1832 r., a Michał, syn Piotra, 1837 r. Jan w sądzie pilźnieńskim, a Bazyli i Jan, w sadzie trembowelskim, wylegitymowali się ze szlachectwa 1782 r. (Goł.). Antoni, cześnik dobrzyński, pozwał 1757 r. ks. Wąsowicza, proboszcza w Lubczy i innych, w sprawie zapisów testamentowych swego brata młodszego Adama (Gr. Nowokorcz.)1.
Kasper Niesiecki także wspomniał Ostojów Domaradzkich w swoim „Herbarzu polskim”. Pisał on: Domaradzki herbu Ostaja, w Sandomierskiem województwie. Domaradzka była za Mikołajem dziedzicem na Borowie Borowskim herbu Abdank. Antoni tych czasów kwitnie na Rusi, którego z Marianny Leszczyńskiej dwóch synów Józef i Piotr.
Zacni przedstawiciele rodziny Domaradzkich
- Wojciech Domaradzki (zm. po 1642) – pisarz grodzki żydaczowski, pisarz grodzki trembowelski.
- Jakób Domaradzki (zm. po 1627) – burgrabia lwowski.
- Antoni Domaradzki (zm. po 1757) – cześnik dobrzyński.
- Jerzy Jan Domaradzki (1895-1961) – żołnierz legionów polskich, kapitan Wojska Polskiego II Rzeczpospolitej.
Majątki ziemskie Domaradzkich
Przypisy
1. A. Boniecki, A. Reiski, Herbarz polski, t. IV, Warszawa 1901, s. 367, 368.
Bibliografia
- J. Długosz, Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis, t. II, Kraków 1864, s. 330, 331.
- B. Paprocki, Herby rycerstwa polskiego, Kraków 1584, s. 372.
- K. Niesiecki, Herbarz polski, wyd. J. N. Bobrowicz, t. III, Lipsk 1839, s. 370.
- S. Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. III, Warszawa 1906, s. 219, 220.
- Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej, Lwów 1857, s. 53.
- A. Boniecki, A. Reiski, Herbarz polski, t. IV, Warszawa 1901, s. 367, 368.
- O. Chorowiec, Herbarz szlachty wołyńskiej, t. I, Radom 2012, s. 110, 111, t. III, Radom 2014, s. 95.
- J. Krzepela, Małopolskie rody ziemiańskie, Kraków 1928, s. 25.
- Z. Pusłowski, Spis alfabetyczny szlachty polskiej w Galicji, (sygn. BJ Rkp. Przyb. 744/99), k. 13.
- S. Korwin Kruczkowski, Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austrjackich w czasie od roku 1773 do 1918, Lwów 1935, s. 26.
- R. Marcinek, K. Ślusarek, Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej, Kraków 1996, s. 110.
- A. Władysławiusz, Przygody Y Sprawy Trefne Lvdzi Stanv Wszelakiego : Z ktorych Przestrog potrzebnych każdy nauczyć się y czytaiąc ie drugich rozśmieszyć może, (sygn. BJ St. Dr. 311256 I), k. 1v.
- Rocznik Tarnowski, 2017-2018/21-22, s. 26-31.