Historia rodziny Nyko

Nyko (Niko, Nyka, Nyk) – odwieczna szlachta, stara rycerska rodzina, zacna i dla Rzeczypospolitej Obojga Narodów wielce zasłużona, pieczętująca się herbem Ostoja, należąca do heraldycznego rodu Ostojów (Mościców).

Pochodzenie rodziny Nyko herbu Ostoja

• Nyko herbu Ostoja – szlachta Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Osiedleni byli na Wołyniu, gdzie przedstawiciele tej rodziny wylegitymowali się ze szlachectwa w XIX wieku. Byli to: Michał Hieronim, Karol Stefan i Emilian Polidor, synowie Wojciecha, wnukowie Jana w roku 1839; Karol Józef i Polidor Eugeniusz, synowie Emiliana Polidora, wnukowie Wojciecha w roku 1842; Erazm Wojciech, syn Karola Stefana, wnuk Wojciecha w roku 1858; Michał Kazimierz, syn Emiliana Polidora, wnuk Wojciecha w roku 1861; August Zygmunt Karol Dominik, syn Erazma Wojciecha, wnuk Karola Stefana w roku 1878; Kazimierz Jakub, syn Michała Kazimierza, wnuk Emiliana Polidora w roku 1885; August, syn Michała Kazimierza, wnuk Emiliana Polidora w roku 1889¹.

• Etymologia nazwiska rodziny Nyko (Nyk) może mieć związek z imieniem Mikołaj, Nikołaj, grec. Nikolaos, łac. Nicolaus².

Znani przedstawiciele rodziny Nyko herbu Ostoja

• Tomasz Nyko (zm. po 1758) – ksiądz, doktor obojga praw, kanonik łucki, publiczny notariusz apostolski i prepozyt brański, prałat brzeski, kopista akt ks. bpa A. Naruszewicza.
• Wojciech Nyko (Nyka) (zm. 1832) – porucznik 5 pułku przedniej strarzy Wojsk Koronnych, sztabsrotmistrz kawalerii w powstaniu kościuszkowskim. Syn Jana. Mąż Magdaleny z Dubieckich.
• Apolinary Nyko (1804-1852) – major 1 ppl w powstaniu listopadowym, członek Sprzysiężenia Wysockiego, otrzymał Krzyż Złoty Virtuti Militari, po upadku powstania jego majątek uległ konfiskacie. Uczestniczył w Wiośnie Ludów, służył w Legii Cudzoziemskiej, za co został odznaczony Legią Honorową. Syn Wojciecha i Magdaleny z Dubieckich.

Majątki ziemskie rodziny Nyko herbu Ostoja

Kamionka Korecka, Koszelów (obecnie wieś nie istnieje), Mucharów, Tokarów, Żonrów, Jankiewicze, Janiewicze, Kosiniów, Olibów, Horbaków, Ustanówek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jezi%C3%B3rko_(wojew%C3%B3dztwo_mazowieckie) Jeziórko).

Przypisy

1. Spis szlachty guberni wołyńskiej, Żytomierz 1906, s. 370.
2. IJPPAN, hasło: Nyk.

Źródła i literatura

• Spis szlachty guberni wołyńskiej, Żytomierz 1906, s. 370.
• M. Machynia, C. Srzednicki, Oficerowie wojska koronnego 1777-1794. Spisy. Sztaby i kawaleria, Kraków 2002, s. 467, 468, 476.
• R. Bielecki, Słownik biograficzny oficerów powstania listopadowego, t. III, Warszawa 1998, s. 213, 214.
• Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, (praca zbiorowa), Warszawa 1880–1902, t. III, s. 780; t. IV, s. 484; t. VI, s. 789; t. XII, s. 359; t. XIV, s. 835; t. XV, cz. 1, s. 634; t. XV, cz. 2, s. 53; t. XV, cz. 2, s. 135.
• S. Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. XII, Warszawa 1915, s. 208.
• A. Krosnowski, Almanach Historique ou Souvenir de l'Emigration Polonaise, Paryż 1837-1838, s. 276.
• A. Pospiszil, Krótka monografia rodziny Zdziechowskich h. Rawicz, Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego, t. XIV (XXV), 2015, s. 112.
• Powszechny Dziennik Krajowy, 1830, nr 341, s. 1701.
• Z. Romaniuk, Brańsk. Dzieje miasta, t. I, s. 287.
• J. Siedlecki, Kościół katolicki w Brańsku w XV-XVIII wieku, Ziemia Brańska, 2/3, 1990/1991, s. 23.
• Ks. Eugeniusz Beszta-Borowski, Dzieje parafii katolickiej Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Mikołaja w Bielsku Podlaskim, Drohiczyn 2012, s. 184
• W. Tokarz, Sprzysiężenie Wysockiego i noc listopadowa, Kraków 1925, s. 15, 133, 141, 148, 153, 193, 239, 240, 256.
• T. Epsztein, Polska własność ziemska na Ukrainie, Warszawa 2008, s. 364, 438, 500, 501.
• K. Pułaski, Kronika Polskich rodów szlacheckich Podola, Wołynia i Ukrainy, Brody 1911, s. 97.
• J. Dunin-Borkowski, Almanach błękitny. Genealogia żyjących rodów polskich, Lwów-Warszawa 1909, s. 273.
• Kurier Litewski, nr 59, 1818, s. 4.
• Gazeta Olsztyńska, nr 4, 1887, s. 4.
• Echa Przeszłości, X, 2009, s. 96, 105; XXII/II, 2021, s. 154.
• IJPPAN, hasło: Nyk.