https://ostoya.org/wiki/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=RafalOstoya - Wkład użytkownika [pl]2026-10-23T06:22:06ZWkład użytkownikaMediaWiki 1.35.8https://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23748Historia rodziny Będkowskich2026-10-20T17:05:51Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* Najstarsza wzmianka dotycząca Będkowic pochodzi z roku 1329<sup>2</sup>.<br />
<br />
* W XIV i XV w. dziedziczą w Będkowicach rycerze róznych herbów: Baranie Rogi, Rak, Pilawa, Przeginia<sup>2</sup> i Ostoja<sup>3</sup>.<br />
<br />
* Przedstawicielami rodu Ostojów, którzy dziedziczyli w Będkowicach, byli rycerze noszący przydomek '''''Strugała'''''<sup>4</sup>. Najstarszym członkiem rodu Strugałów z Będkowic herbu Ostoja był '''Jan Strugała''', który został pozwany w roku 1493 przez kmiecia Stanisława Sęka z Modlicy Wielkiej<sup>5</sup>.<br />
<br />
* W roku 1530 dziedzicami w Będkowicach byli '''Andrzej''' i '''Mikołaj''', synowie Jana Strugały<sup>2</sup>.<br />
<br />
* W roku 1566 dziedzicem działu w Będkowicach był '''Mikołaj Strugała'''. Obok niego posiadał dział w Będkowicach także '''Jan Będkowski'''<sup>6</sup>.<br />
<br />
* W roku 1581 dziedzicami działów w Będkowicach byli: '''Mikołaj Strugała''' (posiadał w tym czasie również dział w Łazach), '''Jan Strugała'''<sup>7</sup> oraz '''Będkowscy Tomowiczowie''', którzy również mogli pieczętować się herbem Ostoja<sup>8</sup>.<br />
<br />
* W roku 1589 dziedzicami działów w Będkowicach byli: '''Stanisław Strugała''', '''Jakub Strugała''', '''Jan Strugała''' oraz różni '''Będkowscy'''. W sąsiednich Łazach dziedziczyła '''Zofia Strugalina''', najpewniej wdowa po Mikołaju (pobór z jej działu opłacał Jakub Strugała)<sup>9</sup>.<br />
<br />
* Według rejestru poborowego krakowskiego z 1629 roku dział w Będkowicach posiadał '''Marcin''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski'''<sup>10</sup>. Najpewniej ten Marcin Będkowski osiadł w Wielkopolsce ożeniwszy się z Zofią Tarchalską. Jego wnuk '''Jan''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' w roku 1713 zobowiązał syna '''Marcina''' by ten sprzedał działy w Będkowicach pozostałe po dziadzie Marcinie<sup>4</sup>.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego 1566.jpg|Działy Mikołaja Strugały i Jana Bętkowskich w Będkowicach w roku 1566<sup>6</sup>.<br />
Plik:Rejestr poborowy woj krakowskiego 1581 działy Bętkowskich.jpg|Działy Bętkowskich w Będkowicach w roku 1581<sup>7</sup>.<br />
Plik:Działy w Bętkowicach w 1589.jpg|Działy Strugałów Będkowskich w Będkowicach w roku 1589<sup>9</sup>.<br />
Plik:Rejestr krakowski 1629 f24v Bętkowice dział Marcina Bętkowskiego Strugały.jpg|Dział Marcina Strugały Bętkowskiego w Będkowicach w roku 1629<sup>10</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''z Będkowic''' (zm. po 1519) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Mikołaj''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1581) – dziedzic w Będkowicach i Łazach.<br />
<br />
* '''Marcin''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski''' (zm. przed 1655) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Piotr''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski''' (zm. po 1697) – subdelegat grodzki krakowski. Był synem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Jego małżonką była Anna z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1727) – dziedzic w Będkowicach, Jankowie i Mikołajkowie. Syn Hieronima Będkowskiego i Zofii Anny Korytowskiej. Był wnukiem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Mąż Katarzyny Imielińskiej.<br />
<br />
* '''Andrzej''' '''Będkowski''' (zm. 1737) – dziedzic Piątkowa Czarnego, posiadacz wsi królewskiej Kramsko. Syn Jana ''Strugały'' Będkowskiego i Katarzyny Imielińskiej. Jego żoną była Jadwiga Strzałkowska.<br />
<br />
* '''Józef Bętkowski''' (zm. po 1763) – podżupnik bocheński, notariusz i archiwista bocheński, subdelegat grodzki sanocki. Był synem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Józef''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1776) – dziedzic Szamocina, Lastkowa, Łanowic i Gorzyc. Był synem Marcina Będkowskiego i Jadwigi Baranowskiej.<br />
<br />
* '''Stanisław Bętkowski''' (zm. po 1782) – podżupnik bocheński. Syn Józefa Bętkowskiego, podżupnika bocheńskiego i Agnieszki z Dinowskich. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich. Jego małżonką była Teresa Mirecka. Wylegitymował się ze szlachectwa przed sądem grodzkim bieckim w roku 1782. Jego potomkowie legitymowali się ze szlachectwa w XIX w. z herbem Prawdzic!<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan Marcieli''' '''''Strugała''''' '''Ostoja-Będkowski''' (1728-1784) – dziedzic Piątkowa Czarnego, Mystek, właściciel kamienicy w Poznaniu przy ul. Wrocławskiej. Był synem Andrzeja Będkowskiego i Jadwigi Strzałkowskiej.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
Plik:Julia Bętkowska akt ur Wieliczka 1839.jpg|Akt urodzenia Julii Bętkowskiej, wnuczki Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich w Wieliczce, w roku 1839<sup>9</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozp%C4%99tek Rozpętek], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]).<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Będkowice i Łazy na mapie z 1878.jpg|Będkowice i Łazy w 1878 r. ''Spezialkarte der österreichisch-ungarischen Monarchie'' (fragment).<br />
Plik:Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly ok 1800.jpg|Szamocin i Laskowo w 1803 r. ''Special-Karte von Südpreussen'', D. Gilly (fragment).<br />
</gallery> <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br><small>2. ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]).</small><br />
<br><small>3. Według S. Uruskiego w XV w., w Będkowicach dziedziczyli Ostojowie: Piotrasz w 1403 r., bracia Dominik, Michał i Stanisław w 1427 r. oraz Piotr w 1498 r. (patrz: S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 152).</small><br />
<br><small>4. ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja.</small><br />
<br><small>5. ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]).</small><br />
<br><small>6. AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.</small><br />
<br><small>7. AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 74.</small><br />
<br><small>8. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 15.</small><br />
<br><small>9. AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 184.</small><br />
<br><small>10. ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* I. Smutok, L. Smutok, ''Materiały do genealogii szlachty galicyjskiej'', t. I, Biała Cerkiew 2016, s. 26; t. II, cz. 1, Lwów 2020, s. 95.<br />
* Z. Daszyńska-Golińska, ''Uście solne. Przyczynki historyczno-statystyczne do dziejów nadwiślańskiego miasteczka. Studyum archiwalne'', Kraków 1906, s. 31.<br />
* ''Wiadomości Bocheńskie'', R. XVII, nr 1 (92), wiosna 2012, s. 25. <br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Cz%C5%82onkowie_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23747Członkowie rodziny Będkowskich2026-10-20T11:35:20Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>Członkowie rodziny [[Będkowski]]ch<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''z Będkowic''' (zm. po 1519) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Mikołaj''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1581) – dziedzic w Będkowicach i Łazach.<br />
<br />
* '''Marcin''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski''' (zm. przed 1655) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Piotr''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski''' (zm. po 1697) – subdelegat grodzki krakowski. Był synem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Jego małżonką była Anna z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1727) – dziedzic w Będkowicach, Jankowie i Mikołajkowie. Syn Hieronima Będkowskiego i Zofii Anny Korytowskiej. Był wnukiem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Mąż Katarzyny Imielińskiej.<br />
<br />
* '''Andrzej''' '''Będkowski''' (zm. 1737) – dziedzic Piątkowa Czarnego, posiadacz wsi królewskiej Kramsko. Syn Jana ''Strugały'' Będkowskiego i Katarzyny Imielińskiej. Jego żoną była Jadwiga Strzałkowska.<br />
<br />
* '''Józef Bętkowski''' (zm. po 1763) – podżupnik bocheński, notariusz i archiwista bocheński, subdelegat grodzki sanocki. Był synem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Józef''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1776) – dziedzic Szamocina, Lastkowa, Łanowic i Gorzyc. Był synem Marcina Będkowskiego i Jadwigi Baranowskiej.<br />
<br />
* '''Stanisław Bętkowski''' (zm. po 1782) – podżupnik bocheński. Syn Józefa Bętkowskiego, podżupnika bocheńskiego i Agnieszki z Dinowskich. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich. Jego małżonką była Teresa Mirecka. Wylegitymował się ze szlachectwa przed sądem grodzkim bieckim w roku 1782. Jego potomkowie legitymowali się ze szlachectwa w XIX w. z herbem Prawdzic!<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan Marcieli''' '''''Strugała''''' '''Ostoja-Będkowski''' (1728-1784) – dziedzic Piątkowa Czarnego, Mystek, właściciel kamienicy w Poznaniu przy ul. Wrocławskiej. Był synem Andrzeja Będkowskiego i Jadwigi Strzałkowskiej.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
<br />
</gallery><br />
<br />
==Zobacz też==<br />
<br />
* [[Historia rodziny Będkowskich|Historia rodziny]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Dokumenty_B%C4%99dkowskich&diff=23746Dokumenty Będkowskich2026-10-20T11:34:27Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>Dokumenty [[Będkowski]]ch<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|Herb Ostoja Bętkowskich.<br />
Plik:Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego 1566.jpg|Działy Mikołaja Strugały i Jana Bętkowskich w Będkowicach w roku 1566.<br />
Plik:Rejestr poborowy woj krakowskiego 1581 działy Bętkowskich.jpg|Działy Bętkowskich w Będkowicach w roku 1581.<br />
Plik:Działy w Bętkowicach w 1589.jpg|Działy Strugałów Będkowskich w Będkowicach w roku 1589.<br />
Plik:Rejestr krakowski 1629 f24v Bętkowice dział Marcina Bętkowskiego Strugały.jpg|Dział Marcina Strugały Bętkowskiego w Będkowicach w roku 1629.<br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
Plik:Julia Bętkowska akt ur Wieliczka 1839.jpg|Akt urodzenia Julii Bętkowskiej, wnuczki Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich w Wieliczce, w roku 1839.<br />
Plik:Będkowice i Łazy na mapie z 1878.jpg|Będkowice i Łazy w 1878 r. ''Spezialkarte der österreichisch-ungarischen Monarchie'' (fragment).<br />
Plik:Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly ok 1800.jpg|Szamocin i Laskowo w 1803 r. ''Special-Karte von Südpreussen'', D. Gilly (fragment).<br />
</gallery><br />
<br />
==Zobacz też==<br />
<br />
* [[Historia rodziny Będkowskich|Historia rodziny]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23745Historia rodziny Będkowskich2026-10-20T11:23:46Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* Najstarsza wzmianka dotycząca Będkowic pochodzi z roku 1329<sup>2</sup>.<br />
<br />
* W XIV i XV w. dziedziczą w Będkowicach rycerze róznych herbów: Baranie Rogi, Rak, Pilawa, Przeginia<sup>2</sup> i Ostoja<sup>3</sup>.<br />
<br />
* Przedstawicielami rodu Ostojów, którzy dziedziczyli w Będkowicach, byli rycerze noszący przydomek '''''Strugała'''''<sup>4</sup>. Najstarszym członkiem rodu Strugałów z Będkowic herbu Ostoja był '''Jan Strugała''', który został pozwany w roku 1493 przez kmiecia Stanisława Sęka z Modlicy Wielkiej<sup>5</sup>.<br />
<br />
* W roku 1530 dziedzicami w Będkowicach byli '''Andrzej''' i '''Mikołaj''', synowie Jana Strugały<sup>2</sup>.<br />
<br />
* W roku 1566 dziedzicem działu w Będkowicach był '''Mikołaj Strugała'''. Obok niego posiadał dział w Będkowicach także '''Jan Będkowski'''<sup>6</sup>.<br />
<br />
* W roku 1581 dziedzicami działów w Będkowicach byli: '''Mikołaj Strugała''' (posiadał w tym czasie również dział w Łazach), '''Jan Strugała'''<sup>7</sup> oraz '''Będkowscy Tomowiczowie''', którzy również mogli pieczętować się herbem Ostoja<sup>8</sup>.<br />
<br />
* W roku 1589 dziedzicami działów w Będkowicach byli: '''Stanisław Strugała''', '''Jakub Strugała''', '''Jan Strugała''' oraz różni '''Będkowscy'''. W sąsiednich Łazach dziedziczyła '''Zofia Strugalina''', najpewniej wdowa po Mikołaju (pobór z jej działu opłacał Jakub Strugała)<sup>9</sup>.<br />
<br />
* Według rejestru poborowego krakowskiego z 1629 roku dział w Będkowicach posiadał '''Marcin''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski'''<sup>10</sup>. Najpewniej ten Marcin Będkowski osiadł w Wielkopolsce ożeniwszy się z Zofią Tarchalską. Jego wnuk '''Jan''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' w roku 1713 zobowiązał syna '''Marcina''' by ten sprzedał działy w Będkowicach pozostałe po dziadzie Marcinie<sup>4</sup>.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego 1566.jpg|Działy Mikołaja Strugały i Jana Bętkowskich w Będkowicach w roku 1566<sup>6</sup>.<br />
Plik:Rejestr poborowy woj krakowskiego 1581 działy Bętkowskich.jpg|Działy Bętkowskich w Będkowicach w roku 1581<sup>7</sup>.<br />
Plik:Działy w Bętkowicach w 1589.jpg|Działy Strugałów Będkowskich w Będkowicach w roku 1589<sup>9</sup>.<br />
Plik:Rejestr krakowski 1629 f24v Bętkowice dział Marcina Bętkowskiego Strugały.jpg|Dział Marcina Strugały Bętkowskiego w Będkowicach w roku 1629<sup>10</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''z Będkowic''' (zm. po 1519) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Mikołaj''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1581) – dziedzic w Będkowicach i Łazach.<br />
<br />
* '''Marcin''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski''' (zm. przed 1655) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Piotr''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski''' (zm. po 1697) – subdelegat grodzki krakowski. Był synem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Jego małżonką była Anna z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1727) – dziedzic w Będkowicach, Jankowie i Mikołajkowie. Syn Hieronima Będkowskiego i Zofii Anny Korytowskiej. Był wnukiem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Mąż Katarzyny Imielińskiej.<br />
<br />
* '''Andrzej''' '''Będkowski''' (zm. 1737) – dziedzic Piątkowa Czarnego, posiadacz wsi królewskiej Kramsko. Syn Jana ''Strugały'' Będkowskiego i Katarzyny Imielińskiej. Jego żoną była Jadwiga Strzałkowska.<br />
<br />
* '''Józef Bętkowski''' (zm. po 1763) – podżupnik bocheński, notariusz i archiwista bocheński, subdelegat grodzki sanocki. Był synem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Józef''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1776) – dziedzic Szamocina, Lastkowa, Łanowic i Gorzyc. Był synem Marcina Będkowskiego i Jadwigi Baranowskiej.<br />
<br />
* '''Stanisław Bętkowski''' (zm. po 1782) – podżupnik bocheński. Syn Józefa Bętkowskiego, podżupnika bocheńskiego i Agnieszki z Dinowskich. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich. Jego małżonką była Teresa Mirecka. Wylegitymował się ze szlachectwa przed sądem grodzkim bieckim w roku 1782. Jego potomkowie legitymowali się ze szlachectwa w XIX w. z herbem Prawdzic!<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan Marcieli''' '''''Strugała''''' '''Ostoja-Będkowski''' (1728-1784) – dziedzic Piątkowa Czarnego, Mystek, właściciel kamienicy w Poznaniu przy ul. Wrocławskiej. Był synem Andrzeja Będkowskiego i Jadwigi Strzałkowskiej.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
Plik:Julia Bętkowska akt ur Wieliczka 1839.jpg|Akt urodzenia Julii Bętkowskiej, wnuczki Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich w Wieliczce, w roku 1839<sup>9</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozp%C4%99tek Rozpętek], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]).<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Będkowice i Łazy na mapie z 1878.jpg|Będkowice i Łazy w 1878 r. ''Spezialkarte der österreichisch-ungarischen Monarchie'' (fragment).<br />
Plik:Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly ok 1800.jpg|Szamocin i Laskowo w 1803 r. ''Special-Karte von Südpreussen'', D. Gilly (fragment).<br />
</gallery> <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br><small>2. ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]).</small><br />
<br><small>3. Według S. Uruskiego w XV w., w Będkowicach dziedziczyli Ostojowie: Piotrasz w 1403 r., bracia Dominik, Michał i Stanisław w 1427 r. oraz Piotr w 1498 r.</small><br />
<br><small>4. ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja.</small><br />
<br><small>5. ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]).</small><br />
<br><small>6. AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.</small><br />
<br><small>7. AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 74.</small><br />
<br><small>8. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 15.</small><br />
<br><small>9. AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 184.</small><br />
<br><small>10. ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* I. Smutok, L. Smutok, ''Materiały do genealogii szlachty galicyjskiej'', t. I, Biała Cerkiew 2016, s. 26; t. II, cz. 1, Lwów 2020, s. 95.<br />
* Z. Daszyńska-Golińska, ''Uście solne. Przyczynki historyczno-statystyczne do dziejów nadwiślańskiego miasteczka. Studyum archiwalne'', Kraków 1906, s. 31.<br />
* ''Wiadomości Bocheńskie'', R. XVII, nr 1 (92), wiosna 2012, s. 25. <br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23744Historia rodziny Będkowskich2026-10-20T11:22:29Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* Najstarsza wzmianka dotycząca Będkowic pochodzi z roku 1329<sup>2</sup>.<br />
<br />
* W XIV i XV w. dziedziczą w Będkowicach rycerze róznych herbów: Baranie Rogi, Rak, Pilawa, Przeginia<sup>2</sup> i Ostoja<sup>3</sup>.<br />
<br />
* Przedstawicielami rodu Ostojów, którzy dziedziczyli w Będkowicach byli rycerze noszący przydomek '''''Strugała'''''<sup>4</sup>. Najstarszym członkiem rodu Strugałów z Będkowic herbu Ostoja był '''Jan Strugała''', który został pozwany w roku 1493 przez kmiecia Stanisława Sęka z Modlicy Wielkiej<sup>5</sup>.<br />
<br />
* W roku 1530 dziedzicami w Będkowicach byli '''Andrzej''' i '''Mikołaj''', synowie Jana Strugały<sup>2</sup>.<br />
<br />
* W roku 1566 dziedzicem działu w Będkowicach był '''Mikołaj Strugała'''. Obok niego posiadał dział w Będkowicach także '''Jan Będkowski'''<sup>6</sup>.<br />
<br />
* W roku 1581 dziedzicami działów w Będkowicach byli: '''Mikołaj Strugała''' (posiadał w tym czasie również dział w Łazach), '''Jan Strugała'''<sup>7</sup> oraz '''Będkowscy Tomowiczowie''', którzy również mogli pieczętować się herbem Ostoja<sup>8</sup>.<br />
<br />
* W roku 1589 dziedzicami działów w Będkowicach byli: '''Stanisław Strugała''', '''Jakub Strugała''', '''Jan Strugała''' oraz różni '''Będkowscy'''. W sąsiednich Łazach dziedziczyła '''Zofia Strugalina''', wdowa po Mikołaju (pobór z jej działu opłacał Jakub Strugała)<sup>9</sup>.<br />
<br />
* Według rejestru poborowego krakowskiego z 1629 roku dział w Będkowicach posiadał '''Marcin''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski'''<sup>10</sup>. Najpewniej ten Marcin Będkowski osiadł w Wielkopolsce ożeniwszy się z Zofią Tarchalską. Jego wnuk '''Jan''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' w roku 1713 zobowiązał syna '''Marcina''' by ten sprzedał działy w Będkowicach pozostałe po dziadzie Marcinie<sup>4</sup>.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego 1566.jpg|Działy Mikołaja Strugały i Jana Bętkowskich w Będkowicach w roku 1566<sup>6</sup>.<br />
Plik:Rejestr poborowy woj krakowskiego 1581 działy Bętkowskich.jpg|Działy Bętkowskich w Będkowicach w roku 1581<sup>7</sup>.<br />
Plik:Działy w Bętkowicach w 1589.jpg|Działy Strugałów Będkowskich w Będkowicach w roku 1589<sup>9</sup>.<br />
Plik:Rejestr krakowski 1629 f24v Bętkowice dział Marcina Bętkowskiego Strugały.jpg|Dział Marcina Strugały Bętkowskiego w Będkowicach w roku 1629<sup>10</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''z Będkowic''' (zm. po 1519) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Mikołaj''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1581) – dziedzic w Będkowicach i Łazach.<br />
<br />
* '''Marcin''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski''' (zm. przed 1655) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Piotr''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski''' (zm. po 1697) – subdelegat grodzki krakowski. Był synem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Jego małżonką była Anna z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1727) – dziedzic w Będkowicach, Jankowie i Mikołajkowie. Syn Hieronima Będkowskiego i Zofii Anny Korytowskiej. Był wnukiem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Mąż Katarzyny Imielińskiej.<br />
<br />
* '''Andrzej''' '''Będkowski''' (zm. 1737) – dziedzic Piątkowa Czarnego, posiadacz wsi królewskiej Kramsko. Syn Jana ''Strugały'' Będkowskiego i Katarzyny Imielińskiej. Jego żoną była Jadwiga Strzałkowska.<br />
<br />
* '''Józef Bętkowski''' (zm. po 1763) – podżupnik bocheński, notariusz i archiwista bocheński, subdelegat grodzki sanocki. Był synem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Józef''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1776) – dziedzic Szamocina, Lastkowa, Łanowic i Gorzyc. Był synem Marcina Będkowskiego i Jadwigi Baranowskiej.<br />
<br />
* '''Stanisław Bętkowski''' (zm. po 1782) – podżupnik bocheński. Syn Józefa Bętkowskiego, podżupnika bocheńskiego i Agnieszki z Dinowskich. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich. Jego małżonką była Teresa Mirecka. Wylegitymował się ze szlachectwa przed sądem grodzkim bieckim w roku 1782. Jego potomkowie legitymowali się ze szlachectwa w XIX w. z herbem Prawdzic!<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan Marcieli''' '''''Strugała''''' '''Ostoja-Będkowski''' (1728-1784) – dziedzic Piątkowa Czarnego, Mystek, właściciel kamienicy w Poznaniu przy ul. Wrocławskiej. Był synem Andrzeja Będkowskiego i Jadwigi Strzałkowskiej.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
Plik:Julia Bętkowska akt ur Wieliczka 1839.jpg|Akt urodzenia Julii Bętkowskiej, wnuczki Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich w Wieliczce, w roku 1839<sup>9</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozp%C4%99tek Rozpętek], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]).<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Będkowice i Łazy na mapie z 1878.jpg|Będkowice i Łazy w 1878 r. ''Spezialkarte der österreichisch-ungarischen Monarchie'' (fragment).<br />
Plik:Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly ok 1800.jpg|Szamocin i Laskowo w 1803 r. ''Special-Karte von Südpreussen'', D. Gilly (fragment).<br />
</gallery> <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br><small>2. ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]).</small><br />
<br><small>3. Według S. Uruskiego w XV w., w Będkowicach dziedziczyli Ostojowie: Piotrasz w 1403 r., bracia Dominik, Michał i Stanisław w 1427 r. oraz Piotr w 1498 r.</small><br />
<br><small>4. ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja.</small><br />
<br><small>5. ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]).</small><br />
<br><small>6. AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.</small><br />
<br><small>7. AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 74.</small><br />
<br><small>8. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 15.</small><br />
<br><small>9. AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 184.</small><br />
<br><small>10. ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* I. Smutok, L. Smutok, ''Materiały do genealogii szlachty galicyjskiej'', t. I, Biała Cerkiew 2016, s. 26; t. II, cz. 1, Lwów 2020, s. 95.<br />
* Z. Daszyńska-Golińska, ''Uście solne. Przyczynki historyczno-statystyczne do dziejów nadwiślańskiego miasteczka. Studyum archiwalne'', Kraków 1906, s. 31.<br />
* ''Wiadomości Bocheńskie'', R. XVII, nr 1 (92), wiosna 2012, s. 25. <br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Plik:Dzia%C5%82y_w_B%C4%99tkowicach_w_1589.jpg&diff=23743Plik:Działy w Bętkowicach w 1589.jpg2026-10-20T11:17:22Z<p>Rafal: Działy Strugałów Będkowskich w Będkowicach. AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.</p>
<hr />
<div>== Opis ==<br />
Działy Strugałów Będkowskich w Będkowicach. AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23742Historia rodziny Będkowskich2026-10-19T22:17:09Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* Najstarsza wzmianka dotycząca Będkowic pochodzi z roku 1329<sup>2</sup>.<br />
<br />
* W XIV i XV w. dziedziczą w Będkowicach rycerze róznych herbów: Baranie Rogi, Rak, Pilawa, Przeginia<sup>2</sup> i Ostoja<sup>3</sup>.<br />
<br />
* Przedstawicielami rodu Ostojów, którzy dziedziczyli w Będkowicach byli rycerze noszący przydomek '''''Strugała'''''<sup>4</sup>. Najstarszym członkiem rodu Strugałów z Będkowic herbu Ostoja był '''Jan Strugała''', który został pozwany w roku 1493 przez kmiecia Stanisława Sęka z Modlicy Wielkiej<sup>5</sup>.<br />
<br />
* W roku 1530 dziedzicami w Będkowicach byli '''Andrzej''' i '''Mikołaj''', synowie Jana Strugały<sup>2</sup>.<br />
<br />
* W roku 1566 dziedzicem działu w Będkowicach był '''Mikołaj Strugała'''. Obok niego posiadał dział w Będkowicach także '''Jan Będkowski'''<sup>6</sup>.<br />
<br />
* W roku 1581 dziedzicami działów w Będkowicach byli: '''Mikołaj Strugała''' (posiadał w tym czasie również dział w Łazach), '''Jan Strugała'''<sup>7</sup> oraz '''Będkowscy Tomowicze''', którzy również mogli pieczętować się herbem Ostoja<sup>8</sup>.<br />
<br />
* W roku 1589 dziedzicami działów w Będkowicach byli: '''Stanisław Strugała''', '''Jakub Strugała''', '''Jan Strugała''' oraz różni '''Będkowscy'''. W sąsiednich Łazach dziedziczyła '''Zofia Strugalina''', wdowa po Mikołaju (pobór z jej działu opłacał Jakub Strugała)<sup>9</sup>.<br />
<br />
* Według rejestru poborowego krakowskiego z 1629 roku dział w Będkowicach posiadał '''Marcin''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski'''<sup>10</sup>. Najpewniej ten Marcin Będkowski osiadł w Wielkopolsce ożeniwszy się z Zofią Tarchalską. Jego wnuk '''Jan''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' w roku 1713 zobowiązał syna '''Marcina''' by ten sprzedał działy w Będkowicach pozostałe po dziadzie Marcinie<sup>4</sup>.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego 1566.jpg|Działy Mikołaja Strugały i Jana Bętkowskich w Będkowicach w roku 1566<sup>6</sup>.<br />
Plik:Rejestr poborowy woj krakowskiego 1581 działy Bętkowskich.jpg|Działy Bętkowskich w Będkowicach w roku 1581<sup>7</sup>.<br />
Plik:Rejestr krakowski 1629 f24v Bętkowice dział Marcina Bętkowskiego Strugały.jpg|Dział Marcina Strugały Bętkowskiego w Będkowicach w roku 1629<sup>8</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''z Będkowic''' (zm. po 1519) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Mikołaj''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1581) – dziedzic w Będkowicach i Łazach.<br />
<br />
* '''Marcin''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski''' (zm. przed 1655) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Piotr''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski''' (zm. po 1697) – subdelegat grodzki krakowski. Był synem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Jego małżonką była Anna z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1727) – dziedzic w Będkowicach, Jankowie i Mikołajkowie. Syn Hieronima Będkowskiego i Zofii Anny Korytowskiej. Był wnukiem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Mąż Katarzyny Imielińskiej.<br />
<br />
* '''Andrzej''' '''Będkowski''' (zm. 1737) – dziedzic Piątkowa Czarnego, posiadacz wsi królewskiej Kramsko. Syn Jana ''Strugały'' Będkowskiego i Katarzyny Imielińskiej. Jego żoną była Jadwiga Strzałkowska.<br />
<br />
* '''Józef Bętkowski''' (zm. po 1763) – podżupnik bocheński, notariusz i archiwista bocheński, subdelegat grodzki sanocki. Był synem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Józef''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1776) – dziedzic Szamocina, Lastkowa, Łanowic i Gorzyc. Był synem Marcina Będkowskiego i Jadwigi Baranowskiej.<br />
<br />
* '''Stanisław Bętkowski''' (zm. po 1782) – podżupnik bocheński. Syn Józefa Bętkowskiego, podżupnika bocheńskiego i Agnieszki z Dinowskich. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich. Jego małżonką była Teresa Mirecka. Wylegitymował się ze szlachectwa przed sądem grodzkim bieckim w roku 1782. Jego potomkowie legitymowali się ze szlachectwa w XIX w. z herbem Prawdzic!<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan Marcieli''' '''''Strugała''''' '''Ostoja-Będkowski''' (1728-1784) – dziedzic Piątkowa Czarnego, Mystek, właściciel kamienicy w Poznaniu przy ul. Wrocławskiej. Był synem Andrzeja Będkowskiego i Jadwigi Strzałkowskiej.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
Plik:Julia Bętkowska akt ur Wieliczka 1839.jpg|Akt urodzenia Julii Bętkowskiej, wnuczki Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich w Wieliczce, w roku 1839<sup>9</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozp%C4%99tek Rozpętek], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]).<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Będkowice i Łazy na mapie z 1878.jpg|Będkowice i Łazy w 1878 r. ''Spezialkarte der österreichisch-ungarischen Monarchie'' (fragment).<br />
Plik:Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly ok 1800.jpg|Szamocin i Laskowo w 1803 r. ''Special-Karte von Südpreussen'', D. Gilly (fragment).<br />
</gallery> <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br><small>2. ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]).</small><br />
<br><small>3. Według S. Uruskiego w XV w., w Będkowicach dziedziczyli Ostojowie: Piotrasz w 1403 r., bracia Dominik, Michał i Stanisław w 1427 r. oraz Piotr w 1498 r.</small><br />
<br><small>4. ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja.</small><br />
<br><small>5. ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]).</small><br />
<br><small>6. AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.</small><br />
<br><small>7. AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 74.</small><br />
<br><small>8. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 15.</small><br />
<br><small>9. AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 184.</small><br />
<br><small>10. ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* I. Smutok, L. Smutok, ''Materiały do genealogii szlachty galicyjskiej'', t. I, Biała Cerkiew 2016, s. 26; t. II, cz. 1, Lwów 2020, s. 95.<br />
* Z. Daszyńska-Golińska, ''Uście solne. Przyczynki historyczno-statystyczne do dziejów nadwiślańskiego miasteczka. Studyum archiwalne'', Kraków 1906, s. 31.<br />
* ''Wiadomości Bocheńskie'', R. XVII, nr 1 (92), wiosna 2012, s. 25. <br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23741Historia rodziny Będkowskich2026-10-19T13:37:27Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* Najstarsza wzmianka dotycząca Będkowic pochodzi z roku 1329<sup>2</sup>.<br />
<br />
* W XIV i XV w. dziedziczą w Będkowicach rycerze róznych herbów: Baranie Rogi, Rak, Pilawa, Przeginia<sup>2</sup> i Ostoja<sup>3</sup>.<br />
<br />
* Przedstawicielami rodu Ostojów, którzy dziedziczyli w Będkowicach byli rycerze noszący przydomek '''''Strugała'''''<sup>4</sup>. Najstarszym członkiem rodu Strugałów z Będkowic herbu Ostoja był '''Jan Strugała''', który został pozwany w roku 1493 przez kmiecia Stanisława Sęka z Modlicy Wielkiej<sup>5</sup>.<br />
<br />
* W roku 1530 dziedzicami w Będkowicach są '''Andrzej''' i '''Mikołaj''', synowie Jana Strugały<sup>2</sup>.<br />
<br />
* W roku 1566 dziedzicem działu w Będkowicach jest '''Mikołaj Strugała'''. Obok niego posiada dział w Będkowicach także '''Jan Będkowski'''<sup>6</sup>.<br />
<br />
* W roku 1581 dziedzicami działów w Będkowicach są '''Mikołaj Strugała''', '''Jan Strugała'''<sup>7</sup> oraz '''Będkowscy Tomowicze''', którzy również mogli pieczętować się herbem Ostoja<sup>8</sup>.<br />
<br />
* Według rejestru poborowego krakowskiego z 1629 roku dział w Będkowicach posiadał '''Marcin''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski'''<sup>9</sup>. Najpewniej ten Marcin Będkowski osiadł w Wielkopolsce ożeniwszy się z Zofią Tarchalską. Jego wnuk '''Jan''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' w roku 1713 zobowiązał syna '''Marcina''' by ten sprzedał działy w Będkowicach pozostałe po dziadzie Marcinie<sup>4</sup>.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego 1566.jpg|Działy Mikołaja Strugały i Jana Bętkowskich w Będkowicach w roku 1566<sup>6</sup>.<br />
Plik:Rejestr poborowy woj krakowskiego 1581 działy Bętkowskich.jpg|Działy Bętkowskich w Będkowicach w roku 1581<sup>7</sup>.<br />
Plik:Rejestr krakowski 1629 f24v Bętkowice dział Marcina Bętkowskiego Strugały.jpg|Dział Marcina Strugały Bętkowskiego w Będkowicach w roku 1629<sup>8</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''z Będkowic''' (zm. po 1519) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Mikołaj''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1581) – dziedzic w Będkowicach i Łazach.<br />
<br />
* '''Marcin''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski''' (zm. przed 1655) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Piotr Bętkowski''' (zm. po 1697) – subdelegat grodzki krakowski. Był synem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Jego małżonką była Anna z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1727) – dziedzic w Będkowicach, Jankowie i Mikołajkowie. Syn Hieronima Będkowskiego i Zofii Anny Korytowskiej. Był wnukiem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Mąż Katarzyny Imielińskiej.<br />
<br />
* '''Andrzej''' '''Będkowski''' (zm. 1737) – dziedzic Piątkowa Czarnego, posiadacz wsi królewskiej Kramsko. Syn Jana ''Strugały'' Będkowskiego i Katarzyny Imielińskiej. Jego żoną była Jadwiga Strzałkowska.<br />
<br />
* '''Józef Bętkowski''' (zm. po 1763) – podżupnik bocheński, notariusz i archiwista bocheński, subdelegat grodzki sanocki. Był synem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Józef''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1776) – dziedzic Szamocina, Lastkowa, Łanowic i Gorzyc. Był synem Marcina Będkowskiego i Jadwigi Baranowskiej.<br />
<br />
* '''Stanisław Bętkowski''' (zm. po 1782) – podżupnik bocheński. Syn Józefa Bętkowskiego, podżupnika bocheńskiego i Agnieszki z Dinowskich. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich. Jego małżonką była Teresa Mirecka. Wylegitymował się ze szlachectwa przed sądem grodzkim bieckim w roku 1782. Jego potomkowie legitymowali się ze szlachectwa w XIX w. z herbem Prawdzic!<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan Marcieli''' '''''Strugała''''' '''Ostoja-Będkowski''' (1728-1784) – dziedzic Piątkowa Czarnego, Mystek, właściciel kamienicy w Poznaniu przy ul. Wrocławskiej. Był synem Andrzeja Będkowskiego i Jadwigi Strzałkowskiej.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
Plik:Julia Bętkowska akt ur Wieliczka 1839.jpg|Akt urodzenia Julii Bętkowskiej, wnuczki Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich w Wieliczce, w roku 1839<sup>9</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozp%C4%99tek Rozpętek], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]).<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Będkowice i Łazy na mapie z 1878.jpg|Będkowice i Łazy w 1878 r. ''Spezialkarte der österreichisch-ungarischen Monarchie'' (fragment).<br />
Plik:Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly ok 1800.jpg|Szamocin i Laskowo w 1803 r. ''Special-Karte von Südpreussen'', D. Gilly (fragment).<br />
</gallery> <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br><small>2. ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]).</small><br />
<br><small>3. Według S. Uruskiego w XV w., w Będkowicach dziedziczyli Ostojowie: Piotrasz w 1403 r., bracia Dominik, Michał i Stanisław w 1427 r. oraz Piotr w 1498 r.</small><br />
<br><small>4. ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja.</small><br />
<br><small>5. ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]).</small><br />
<br><small>6. AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.</small><br />
<br><small>7. AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 74.</small><br />
<br><small>8. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 15.</small><br />
<br><small>9. ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* I. Smutok, L. Smutok, ''Materiały do genealogii szlachty galicyjskiej'', t. I, Biała Cerkiew 2016, s. 26; t. II, cz. 1, Lwów 2020, s. 95.<br />
* Z. Daszyńska-Golińska, ''Uście solne. Przyczynki historyczno-statystyczne do dziejów nadwiślańskiego miasteczka. Studyum archiwalne'', Kraków 1906, s. 31.<br />
* ''Wiadomości Bocheńskie'', R. XVII, nr 1 (92), wiosna 2012, s. 25. <br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23740Historia rodziny Będkowskich2026-10-19T13:34:56Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* Najstarsza wzmianka dotycząca Będkowic pochodzi z 1329 r. <sup>2</sup>. <br />
<br />
* W XIV i XV w. dziedziczą w Będkowicach rycerze róznych herbów: Baranie Rogi, Rak, Pilawa, Przeginia<sup>2</sup> i Ostoja<sup>3</sup>.<br />
<br />
* Przedstawicielami rodu Ostojów, którzy dziedziczyli w Będkowicach byli rycerze noszący przydomek '''''Strugała'''''<sup>4</sup>. Najstarszym członkiem rodu Strugałów z Będkowic herbu Ostoja był '''Jan Strugała''', który został pozwany w roku 1493 przez kmiecia Stanisława Sęka z Modlicy Wielkiej<sup>5</sup>.<br />
<br />
* W roku 1530 dziedzicami w Będkowicach są '''Andrzej''' i '''Mikołaj''', synowie Jana Strugały<sup>2</sup>.<br />
<br />
* W roku 1566 dziedzicem działu w Będkowicach jest '''Mikołaj Strugała'''. Obok niego posiada dział w Będkowicach także '''Jan Będkowski'''<sup>6</sup>.<br />
<br />
* W roku 1581 dziedzicami działów w Będkowicach są '''Mikołaj Strugała''', '''Jan Strugała'''<sup>7</sup> oraz '''Będkowscy Tomowicze''', którzy również mogli pieczętować się herbem Ostoja<sup>8</sup>.<br />
<br />
* Według rejestru poborowego krakowskiego z 1629 roku dział w Będkowicach posiadał '''Marcin''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski'''<sup>9</sup>. Najpewniej ten Marcin Będkowski osiadł w Wielkopolsce ożeniwszy się z Zofią Tarchalską. Jego wnuk '''Jan''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' w roku 1713 zobowiązał syna '''Marcina''' by ten sprzedał działy w Będkowicach pozostałe po dziadzie Marcinie<sup>4</sup>.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego 1566.jpg|Działy Mikołaja Strugały i Jana Bętkowskich w Będkowicach w roku 1566<sup>6</sup>.<br />
Plik:Rejestr poborowy woj krakowskiego 1581 działy Bętkowskich.jpg|Działy Bętkowskich w Będkowicach w roku 1581<sup>7</sup>.<br />
Plik:Rejestr krakowski 1629 f24v Bętkowice dział Marcina Bętkowskiego Strugały.jpg|Dział Marcina Strugały Bętkowskiego w Będkowicach w roku 1629<sup>8</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''z Będkowic''' (zm. po 1519) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Mikołaj''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1581) – dziedzic w Będkowicach i Łazach.<br />
<br />
* '''Marcin''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski''' (zm. przed 1655) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Piotr Bętkowski''' (zm. po 1697) – subdelegat grodzki krakowski. Był synem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Jego małżonką była Anna z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1727) – dziedzic w Będkowicach, Jankowie i Mikołajkowie. Syn Hieronima Będkowskiego i Zofii Anny Korytowskiej. Był wnukiem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Mąż Katarzyny Imielińskiej.<br />
<br />
* '''Andrzej''' '''Będkowski''' (zm. 1737) – dziedzic Piątkowa Czarnego, posiadacz wsi królewskiej Kramsko. Syn Jana ''Strugały'' Będkowskiego i Katarzyny Imielińskiej. Jego żoną była Jadwiga Strzałkowska.<br />
<br />
* '''Józef Bętkowski''' (zm. po 1763) – podżupnik bocheński, notariusz i archiwista bocheński, subdelegat grodzki sanocki. Był synem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Józef''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1776) – dziedzic Szamocina, Lastkowa, Łanowic i Gorzyc. Był synem Marcina Będkowskiego i Jadwigi Baranowskiej.<br />
<br />
* '''Stanisław Bętkowski''' (zm. po 1782) – podżupnik bocheński. Syn Józefa Bętkowskiego, podżupnika bocheńskiego i Agnieszki z Dinowskich. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich. Jego małżonką była Teresa Mirecka. Wylegitymował się ze szlachectwa przed sądem grodzkim bieckim w roku 1782. Jego potomkowie legitymowali się ze szlachectwa w XIX w. z herbem Prawdzic!<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan Marcieli''' '''''Strugała''''' '''Ostoja-Będkowski''' (1728-1784) – dziedzic Piątkowa Czarnego, Mystek, właściciel kamienicy w Poznaniu przy ul. Wrocławskiej. Był synem Andrzeja Będkowskiego i Jadwigi Strzałkowskiej.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
Plik:Julia Bętkowska akt ur Wieliczka 1839.jpg|Akt urodzenia Julii Bętkowskiej, wnuczki Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich w Wieliczce, w roku 1839<sup>9</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozp%C4%99tek Rozpętek], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]).<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Będkowice i Łazy na mapie z 1878.jpg|Będkowice i Łazy w 1878 r. ''Spezialkarte der österreichisch-ungarischen Monarchie'' (fragment).<br />
Plik:Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly ok 1800.jpg|Szamocin i Laskowo w 1803 r. ''Special-Karte von Südpreussen'', D. Gilly (fragment).<br />
</gallery> <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br><small>2. ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]).</small><br />
<br><small>3. Według S. Uruskiego w XV w., w Będkowicach dziedziczyli Ostojowie: Piotrasz w 1403 r., bracia Dominik, Michał i Stanisław w 1427 r. oraz Piotr w 1498 r.</small><br />
<br><small>4. ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja.</small><br />
<br><small>5. ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]).</small><br />
<br><small>6. AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.</small><br />
<br><small>7. AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 74.</small><br />
<br><small>8. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 15.</small><br />
<br><small>9. ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* I. Smutok, L. Smutok, ''Materiały do genealogii szlachty galicyjskiej'', t. I, Biała Cerkiew 2016, s. 26; t. II, cz. 1, Lwów 2020, s. 95.<br />
* Z. Daszyńska-Golińska, ''Uście solne. Przyczynki historyczno-statystyczne do dziejów nadwiślańskiego miasteczka. Studyum archiwalne'', Kraków 1906, s. 31.<br />
* ''Wiadomości Bocheńskie'', R. XVII, nr 1 (92), wiosna 2012, s. 25. <br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23739Historia rodziny Będkowskich2026-10-19T13:31:11Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* Najstarsza wzmianka dotycząca Będkowic pochodzi z 1329 r. <sup>2</sup>. <br />
<br />
* W XIV i XV w. dziedziczą w Będkowicach rycerze róznych herbów: Baranie Rogi, Rak, Pilawa, Przeginia<sup>2</sup> i Ostoja<sup>3</sup>.<br />
<br />
* Przedstawicielami rodu Ostojów, którzy dziedziczyli w Będkowicach byli rycerze noszący przydomek '''''Strugała'''''<sup>4</sup>. Najstarszym członkiem rodu Strugałów z Będkowic herbu Ostoja był '''Jan Strugała''', który został pozwany w roku 1493 przez kmiecia Stanisława Sęka z Modlicy Wielkiej<sup>5</sup>.<br />
<br />
* W roku 1530 dziedzicami w Będkowicach są '''Andrzej''' i '''Mikołaj''', synowie Jana Strugały<sup>2</sup>.<br />
<br />
* W roku 1566 dziedzicem działu w Będkowicach jest '''Mikołaj Strugała'''. Obok niego posiada dział w Będkowicach także Jan Będkowski<sup>6</sup>.<br />
<br />
* W roku 1581 dziedzicami działów w Będkowicach są '''Mikołaj Strugała''', '''Jan Strugała'''<sup>7</sup> oraz Będkowscy Tomowicze, którzy również mogli pieczętować się Ostoją<sup>8</sup>.<br />
<br />
* Według rejestru poborowego krakowskiego z 1629 roku dział w Będkowicach posiadał '''Marcin''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski'''<sup>9</sup>. Najpewniej ten Marcin Będkowski osiadł w Wielkopolsce ożeniwszy się z Zofią Tarchalską. Jego wnuk '''Jan''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' w roku 1713 zobowiązał syna '''Marcina''' by tek sprzedał działy w Będkowicach pozostałe po dziadzie Marcinie<sup>4</sup>.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego 1566.jpg|Działy Mikołaja Strugały i Jana Bętkowskich w Będkowicach w roku 1566<sup>6</sup>.<br />
Plik:Rejestr poborowy woj krakowskiego 1581 działy Bętkowskich.jpg|Działy Bętkowskich w Będkowicach w roku 1581<sup>7</sup>.<br />
Plik:Rejestr krakowski 1629 f24v Bętkowice dział Marcina Bętkowskiego Strugały.jpg|Dział Marcina Strugały Bętkowskiego w Będkowicach w roku 1629<sup>8</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''z Będkowic''' (zm. po 1519) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Mikołaj''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1581) – dziedzic w Będkowicach i Łazach.<br />
<br />
* '''Marcin''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski''' (zm. przed 1655) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Piotr Bętkowski''' (zm. po 1697) – subdelegat grodzki krakowski. Był synem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Jego małżonką była Anna z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1727) – dziedzic w Będkowicach, Jankowie i Mikołajkowie. Syn Hieronima Będkowskiego i Zofii Anny Korytowskiej. Był wnukiem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Mąż Katarzyny Imielińskiej.<br />
<br />
* '''Andrzej''' '''Będkowski''' (zm. 1737) – dziedzic Piątkowa Czarnego, posiadacz wsi królewskiej Kramsko. Syn Jana ''Strugały'' Będkowskiego i Katarzyny Imielińskiej. Jego żoną była Jadwiga Strzałkowska.<br />
<br />
* '''Józef Bętkowski''' (zm. po 1763) – podżupnik bocheński, notariusz i archiwista bocheński, subdelegat grodzki sanocki. Był synem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Józef''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1776) – dziedzic Szamocina, Lastkowa, Łanowic i Gorzyc. Był synem Marcina Będkowskiego i Jadwigi Baranowskiej.<br />
<br />
* '''Stanisław Bętkowski''' (zm. po 1782) – podżupnik bocheński. Syn Józefa Bętkowskiego, podżupnika bocheńskiego i Agnieszki z Dinowskich. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich. Jego małżonką była Teresa Mirecka. Wylegitymował się ze szlachectwa przed sądem grodzkim bieckim w roku 1782. Jego potomkowie legitymowali się ze szlachectwa w XIX w. z herbem Prawdzic!<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan Marcieli''' '''''Strugała''''' '''Ostoja-Będkowski''' (1728-1784) – dziedzic Piątkowa Czarnego, Mystek, właściciel kamienicy w Poznaniu przy ul. Wrocławskiej. Był synem Andrzeja Będkowskiego i Jadwigi Strzałkowskiej.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
Plik:Julia Bętkowska akt ur Wieliczka 1839.jpg|Akt urodzenia Julii Bętkowskiej, wnuczki Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich w Wieliczce, w roku 1839<sup>9</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozp%C4%99tek Rozpętek], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]).<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Będkowice i Łazy na mapie z 1878.jpg|Będkowice i Łazy w 1878 r. ''Spezialkarte der österreichisch-ungarischen Monarchie'' (fragment).<br />
Plik:Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly ok 1800.jpg|Szamocin i Laskowo w 1803 r. ''Special-Karte von Südpreussen'', D. Gilly (fragment).<br />
</gallery> <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br />
<br><small>2. ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]).</small><br />
<br />
<br><small>3. Według S. Uruskiego w XV w., w Będkowicach dziedziczyli Ostojowie: Piotrasz w 1403 r., bracia Dominik, Michał i Stanisław w 1427 r. oraz Piotr w 1498 r.</small><br />
<br />
<br><small>4. ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja.</small><br />
<br />
<br><small>5. ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]).</small><br />
<br />
<br><small>6. AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.</small><br />
<br />
<br><small>7. AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 74.</small><br />
<br />
<br><small>8. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 15.</small><br />
<br />
<br><small>9. ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* I. Smutok, L. Smutok, ''Materiały do genealogii szlachty galicyjskiej'', t. I, Biała Cerkiew 2016, s. 26; t. II, cz. 1, Lwów 2020, s. 95.<br />
* Z. Daszyńska-Golińska, ''Uście solne. Przyczynki historyczno-statystyczne do dziejów nadwiślańskiego miasteczka. Studyum archiwalne'', Kraków 1906, s. 31.<br />
* ''Wiadomości Bocheńskie'', R. XVII, nr 1 (92), wiosna 2012, s. 25. <br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23738Historia rodziny Będkowskich2026-10-19T11:13:52Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego 1566.jpg|Działy Mikołaja Strugały i Jana Bętkowskich w Będkowicach w roku 1566<sup>6</sup>.<br />
Plik:Rejestr poborowy woj krakowskiego 1581 działy Bętkowskich.jpg|Działy Bętkowskich w Będkowicach w roku 1581<sup>7</sup>.<br />
Plik:Rejestr krakowski 1629 f24v Bętkowice dział Marcina Bętkowskiego Strugały.jpg|Dział Marcina Strugały Bętkowskiego w Będkowicach w roku 1629<sup>8</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''z Będkowic''' (zm. po 1519) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Mikołaj''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1581) – dziedzic w Będkowicach i Łazach.<br />
<br />
* '''Marcin''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski''' (zm. przed 1655) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Piotr Bętkowski''' (zm. po 1697) – subdelegat grodzki krakowski. Był synem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Jego małżonką była Anna z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1727) – dziedzic w Będkowicach, Jankowie i Mikołajkowie. Syn Hieronima Będkowskiego i Zofii Anny Korytowskiej. Był wnukiem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Józef Bętkowski''' (zm. po 1763) – podżupnik bocheński, notariusz i archiwista bocheński, subdelegat grodzki sanocki. Był synem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Józef''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1776) – dziedzic Szamocina, Lastkowa, Łanowic i Gorzyc. Był synem Marcina Będkowskiego i Jadwigi Baranowskiej.<br />
<br />
* '''Stanisław Bętkowski''' (zm. po 1782) – podżupnik bocheński. Syn Józefa Bętkowskiego, podżupnika bocheńskiego i Agnieszki z Dinowskich. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich. Jego małżonką była Teresa Mirecka. Wylegitymował się ze szlachectwa przed sądem grodzkim bieckim w roku 1782. Jego potomkowie legitymowali się ze szlachectwa w XIX w. z herbem Prawdzic!<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan Marcieli''' '''''Strugała''''' '''Ostoja-Będkowski''' (1728-1784) – dziedzic Piątkowa Czarnego, Mystek, właściciel kamienicy w Poznaniu przy ul. Wrocławskiej. Był synem Andrzeja Będkowskiego i Jadwigi Strzałkowskiej.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
Plik:Julia Bętkowska akt ur Wieliczka 1839.jpg|Akt urodzenia Julii Bętkowskiej, wnuczki Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich w Wieliczce, w roku 1839<sup>9</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozp%C4%99tek Rozpętek], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]).<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Będkowice i Łazy na mapie z 1878.jpg|Będkowice i Łazy w 1878 r. ''Spezialkarte der österreichisch-ungarischen Monarchie'' (fragment).<br />
Plik:Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly ok 1800.jpg|Szamocin i Laskowo w 1803 r. ''Special-Karte von Südpreussen'', D. Gilly (fragment).<br />
</gallery> <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* I. Smutok, L. Smutok, ''Materiały do genealogii szlachty galicyjskiej'', t. I, Biała Cerkiew 2016, s. 26; t. II, cz. 1, Lwów 2020, s. 95.<br />
* Z. Daszyńska-Golińska, ''Uście solne. Przyczynki historyczno-statystyczne do dziejów nadwiślańskiego miasteczka. Studyum archiwalne'', Kraków 1906, s. 31.<br />
* ''Wiadomości Bocheńskie'', R. XVII, nr 1 (92), wiosna 2012, s. 25. <br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23737Historia rodziny Będkowskich2026-10-19T11:12:33Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego 1566.jpg|Działy Mikołaja Strugały i Jana Bętkowskich w Będkowicach w roku 1566<sup>6</sup>.<br />
Plik:Rejestr poborowy woj krakowskiego 1581 działy Bętkowskich.jpg|Działy Bętkowskich w Będkowicach w roku 1581<sup>7</sup>.<br />
Plik:Rejestr krakowski 1629 f24v Bętkowice dział Marcina Bętkowskiego Strugały.jpg|Dział Marcina Strugały Bętkowskiego w Będkowicach w roku 1629<sup>8</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''z Będkowic''' (zm. po 1519) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Mikołaj''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1581) – dziedzic w Będkowicach i Łazach.<br />
<br />
* '''Marcin''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski''' (zm. przed 1655) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Piotr Bętkowski''' (zm. po 1697) – subdelegat grodzki krakowski. Był synem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Jego małżonką była Anna z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1727) – dziedzic w Będkowicach, Jankowie i Mikołajkowie. Syn Hieronima Będkowskiego i Zofii Anny Korytowskiej. Był wnukiem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Józef Bętkowski''' (zm. po 1763) – podżupnik bocheński, notariusz i archiwista bocheński, subdelegat grodzki sanocki. Był synem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Józef''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1776) – dziedzic Szamocina, Lastkowa, Łanowic i Gorzyc. Był synem Marcina Będkowskiego i Jadwigi Baranowskiej.<br />
<br />
* '''Stanisław Bętkowski''' (zm. po 1782) – podżupnik bocheński. Syn Józefa Bętkowskiego, podżupnika bocheńskiego i Agnieszki z Dinowskich. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich. Jego małżonką była Teresa Mirecka. Wylegitymował się ze szlachectwa przed sądem grodzkim bieckim w roku 1782. Jego potomkowie legitymowali się ze szlachectwa w XIX w. z herbem Prawdzic!<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan Marcieli''' '''''Strugała''''' '''Ostoja-Będkowski''' (1728-1784) – dziedzic Piątkowa Czarnego, Mystek, właściciel kamienicy w Poznaniu przy ul. Wrocławskiej. Był synem Andrzeja Będkowskiego i Jadwigi Strzałkowskiej. Mąż Anny Budziszewskiej.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
Plik:Julia Bętkowska akt ur Wieliczka 1839.jpg|Akt urodzenia Julii Bętkowskiej, wnuczki Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich w Wieliczce, w roku 1839<sup>9</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozp%C4%99tek Rozpętek], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]).<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Będkowice i Łazy na mapie z 1878.jpg|Będkowice i Łazy w 1878 r. ''Spezialkarte der österreichisch-ungarischen Monarchie'' (fragment).<br />
Plik:Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly ok 1800.jpg|Szamocin i Laskowo w 1803 r. ''Special-Karte von Südpreussen'', D. Gilly (fragment).<br />
</gallery> <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* I. Smutok, L. Smutok, ''Materiały do genealogii szlachty galicyjskiej'', t. I, Biała Cerkiew 2016, s. 26; t. II, cz. 1, Lwów 2020, s. 95.<br />
* Z. Daszyńska-Golińska, ''Uście solne. Przyczynki historyczno-statystyczne do dziejów nadwiślańskiego miasteczka. Studyum archiwalne'', Kraków 1906, s. 31.<br />
* ''Wiadomości Bocheńskie'', R. XVII, nr 1 (92), wiosna 2012, s. 25. <br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23736Historia rodziny Będkowskich2026-10-19T11:10:23Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego 1566.jpg|Działy Mikołaja Strugały i Jana Bętkowskich w Będkowicach w roku 1566<sup>6</sup>.<br />
Plik:Rejestr poborowy woj krakowskiego 1581 działy Bętkowskich.jpg|Działy Bętkowskich w Będkowicach w roku 1581<sup>7</sup>.<br />
Plik:Rejestr krakowski 1629 f24v Bętkowice dział Marcina Bętkowskiego Strugały.jpg|Dział Marcina Strugały Bętkowskiego w Będkowicach w roku 1629<sup>8</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''z Będkowic''' (zm. po 1519) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Mikołaj''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1581) – dziedzic w Będkowicach i Łazach.<br />
<br />
* '''Marcin''' '''''Strugała''''' '''Bętkowski''' (zm. przed 1655) – dziedzic w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Piotr Bętkowski''' (zm. po 1697) – subdelegat grodzki krakowski. Był synem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Jego małżonką była Anna z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan''' '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1727) – dziedzic w Będkowicach, Jankowie i Mikołajkowie. Syn Hieronima Będkowskiego i Zofii Anny Korytowskiej. Był wnukiem Marcina ''Strugały'' Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach.<br />
<br />
* '''Józef Bętkowski''' (zm. po 1763) – podżupnik bocheński, notariusz i archiwista bocheński, subdelegat grodzki sanocki. Był synem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Józef '''''Strugała''''' '''Będkowski''' (zm. po 1776) – dziedzic Szamocina, Lastkowa, Łanowic i Gorzyc. Był synem Marcina Będkowskiego i Jadwigi Baranowskiej.<br />
<br />
* '''Stanisław Bętkowski''' (zm. po 1782) – podżupnik bocheński. Syn Józefa Bętkowskiego, podżupnika bocheńskiego i Agnieszki z Dinowskich. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich. Jego małżonką była Teresa Mirecka. Wylegitymował się ze szlachectwa przed sądem grodzkim bieckim w roku 1782. Jego potomkowie legitymowali się ze szlachectwa w XIX w. z herbem Prawdzic!<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Jan Marcieli''' '''''Strugała''''' '''Ostoja-Będkowski''' (1728-1784) – dziedzic Piątkowa Czarnego, Mystek, właściciel kamienicy w Poznaniu przy ul. Wrocławskiej. Był synem Andrzeja Będkowskiego i Jadwigi Strzałkowskiej. Mąż Anny Budziszewskiej.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
Plik:Julia Bętkowska akt ur Wieliczka 1839.jpg|Akt urodzenia Julii Bętkowskiej, wnuczki Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich w Wieliczce, w roku 1839<sup>9</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozp%C4%99tek Rozpętek], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]).<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Będkowice i Łazy na mapie z 1878.jpg|Będkowice i Łazy w 1878 r. ''Spezialkarte der österreichisch-ungarischen Monarchie'' (fragment).<br />
Plik:Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly ok 1800.jpg|Szamocin i Laskowo w 1803 r. ''Special-Karte von Südpreussen'', D. Gilly (fragment).<br />
</gallery> <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* I. Smutok, L. Smutok, ''Materiały do genealogii szlachty galicyjskiej'', t. I, Biała Cerkiew 2016, s. 26; t. II, cz. 1, Lwów 2020, s. 95.<br />
* Z. Daszyńska-Golińska, ''Uście solne. Przyczynki historyczno-statystyczne do dziejów nadwiślańskiego miasteczka. Studyum archiwalne'', Kraków 1906, s. 31.<br />
* ''Wiadomości Bocheńskie'', R. XVII, nr 1 (92), wiosna 2012, s. 25. <br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_Ostaszewski&diff=23735Historia rodziny Ostaszewski2026-10-18T15:28:09Z<p>Rafal: /* Bibliografia */</p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja tarcza korona1.jpg|140px|right|]]<br />
'''[[Ostaszewski]]''' - jedna z najbardziej zasłużonych dla Polski, [[odwieczna szlachta]], rodzina [[Rycerstwo|rycerska]] na [[Ostaszewie Wielkim]], Mazowsze wywodząca się z dawnych [[Comes|komesów]]. Notowana w połowie XV wieku, należy do najstarszych rodzin Ostoi. '''Senator w rodzinie''' - Tomasz, biskup płocki, senator Królestwa Polskiegop 1818.<br />
<br />
==Historia rodziny==<br />
<br />
Liczna rodzina ciechanowskiej, wziela nazwisko od wsi Ostaszowo Wielkie. Jakob z Ostaszewa 1424, Andrzej, Jan i Stanislaw z Ostaszewa 1434. Scibor z Ostaszewa otrzymal 1446 roku prawo chelminskie dla swojej wsi. Jego syn Moscic, dziedzic Ostaszewa Wielkiego i Woli Rancza 1461 mial syna Scibora po ktorym dwoch synow Pawel i Stanislaw. Stanislaw mial synow Marcina i Sebastyana 1570 a Pawel, dziedzic Ostaszewa Wielkiego 1552, pozostawil dwoch synow, Scibora i Wawrzynca.<br />
<br />
<br />
==Członkowie rodziny Ostaszewskich==<br />
<br />
* [[Członkowie rodziny Ostaszewski]]<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny==<br />
<br />
* [[Ostaszewski Michał|Michał Ostaszewski]] - ok. 1735) konfederat barski<br />
* [[Ostaszewski Jan|Jan Ostaszewski]] - ok. 1745) chorąży przasnyski<br />
* [[Ostaszewski Tomasz|Tomasz Ostaszewski]] - 1746) biskup płocki, senator<br />
* [[Ostaszewski Nereusz|Nereusz Ostaszewski]] - 1755) szambelan JKM, poseł na Sejm Czteroletni<br />
* [[Ostaszewski Adam(major)|Adam Ostaszewski]] - 1750), major kawalerii narodowej<br />
* [[Ostaszewski Sebastian|Sebastian Ostaszewski]] - 1755) właściciel dóbr Wzdów w ziemi sanockiej<br />
* [[Ostaszewski Kazimierz (Rotmistrz)|Kazimierz Ostaszewski z Zarszyna]] - 1756, [[Rotmistrz|rotmistrz]] kawalerii narodowej<br />
* [[Ostaszewski Józef |Józef Ostaszewski]] (* ok. 1765) członek Stanów Galicyjskich<br />
* [[Ostaszewski Spirydion|Spirydion Ostaszewski]] (* 1797) powstaniec 1831 r., hipolog, pisarz<br />
* [[Ostaszewski Teofil Wojciech|Teofil Wojciech Ostaszewski]] (* 1807) marszałek brzozowski, hodowca, pisarz<br />
* [[Ostaszewska Emma|Emma Ostaszewska]] (* 1831) pianistka, działaczka społeczna<br />
* [[Ostaszewski Ludwik|Ludwik Ostaszewski]] (* 1824) uczestnik powstań i ruchów niepodległościowych XIX w.<br />
* [[Ostaszewski Antoni Teodor|Antoni Teodor Ostaszewski]] (* 1837) inżynier<br />
* [[Ostaszewski Adam|Adam Ostaszewski]] (* 1860) wynalazca, konstruktor lotniczy, pionier polskiej awiacji<br />
* [[Ostaszewski Stanisław|Stanisław Ostaszewski]] (* 1862) hodowca; organizator towarzystw hodowlanych<br />
* [[Ostaszewski Kazimierz|Kazimierz Ostaszewski]] (* 1864) hodowca koni wyścigowych<br />
* [[Ostaszewski Adam|Adam Ostaszewski (prezydent Płocka)|Adam Ostaszewski]] (*1866) prezydent Płocka<br />
* [[Ostaszewski Roman|Roman Ostaszewski]] (* 1903) poseł na Sejm II Rzeczypospolitej<br />
* [[Ostaszewski Józef Feliks|Józef Feliks Ostaszewski]] (* 1904) naukowiec, specjalista z zakresu górnictwa naftowego<br />
* [[Ostaszewska Zielińska Izabella|Izabella z Ostaszewskich Zielińska]] (*1910) pianistka, pedagog muzyczny<br />
<br />
==Linje Ostaszewskich==<br />
<br />
'''OSTASZEWSCY Z [[Awratyn|AWRATYNA (PODOLE)]]'''<br />
<br />
* Michał Ostaszewski, ur. ca 1750, zm....<br />
** [[Spirydion Ostaszewski]] ur. 1797, zm. 1875<br />
<br />
'''OSTASZEWSCY Z [[Gołotczyzna|GOŁOTCZYZNY (MAZOWSZE)]]'''<br />
<br />
* Florian Antoni Ostaszewski ur. ca 1700<br />
** [[Jan Ostaszewski]] ur. ca 1745<br />
** [[Tomasz Ostaszewski]] ur. 1746 zm. 1817<br />
** [[Nereusz Ostaszewski]] ur. ca 1750<br />
*** Józef Gabriel Ostaszewski ur. 1800<br />
**** [[Ludwik Ostaszewski]] ur. 1824<br />
<br />
'''OSTASZEWSCY Z [[Ostaszewo Wielkie|OSTASZEWA WIELKIEGO (MAZOWSZE)]]</u><br />
<br />
(zobacz: [[Ostaszewo Wielkie]])<br />
<br />
'''OSTASZEWSCY Z [[Pyszki (Ukraina)|PYSZEK (PODOLE)]]'''<br />
<br />
* [[Adam Ostaszewski (major kawalerii)|Adam Ostaszewski]] ur. 1750 zm. 1829<br />
** Eliasz Ostaszewski ur.1802<br />
*** Adam Ostaszewski zm. 1906<br />
**** [[Adam Ostaszewski (prezydent Płocka)|Adam Ostaszewski]] ur. 1866<br />
**** Kazimierz Ostaszewski ur. 1858, zm. 1939<br />
***** [[Roman Ostaszewski]] ur. 1903, zm. 1939<br />
<br />
'''OSTASZEWSCY Z [[Wzdów|WZDOWA]] i [[Klimkówka (województwo podkarpackie)|KLIMKÓWKI (GALICJA)]]'''<br />
<br />
* [[Michał Ostaszewski]] ur. ok. 1726, zm. 1816<br />
** [[Kazimierz Ostaszewski z Zarszyna|Kazimierz Ostaszewski]] ur. ok. 1756, zm. 1845<br />
** [[Józef Ostaszewski]] ur. ok. 1765, zm. 1854<br />
** [[Sebastian Ostaszewski]] ur. 1755 zm. 1826<br />
*** [[Teofil Wojciech Ostaszewski]] ur. 1807 zm. 1889<br />
**** [[Adam Ostaszewski]] ur. 1860 zm. 1934<br />
**** [[Kazimierz Ostaszewski]] ur. 1864 zm. 1948<br />
**** [[Stanisław Ostaszewski]] ur. 1862 zm. 1915<br />
***** [[Józef Feliks Ostaszewski|Józef Ostaszewski]] ur. 1904 zm. 1989<br />
***** [[Izabella Zielińska|Izabella Zielińska Ostaszewska]] ur. 1910<br />
<br />
==Majątki ziemskie Ostaszewskich==<br />
<br />
* [[Majątki ziemskie Ostaszewskich]]<br />
<br />
==Linki zewnętrzne==<br />
<br />
* [http://www.sejm-wielki.pl/n.php?n=Ostaszewski Osoby o nazwisku „Ostaszewski” w Genealogii Potomków Sejmu Czteroletniego (www.sejm-wielki.pl)]<br />
<br />
== Bibliografia ==<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', Warszawa 1904-1931.<br />
* [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostaszewscy_herbu_Ostoja Ostaszewscy herbu Ostoja].</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23734Historia rodziny Będkowskich2026-10-16T07:48:24Z<p>Rafal: /* Bibliografia */</p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego 1566.jpg|Działy Mikołaja Strugały i Jana Bętkowskich w Będkowicach w roku 1566<sup>6</sup>.<br />
Plik:Rejestr poborowy woj krakowskiego 1581 działy Bętkowskich.jpg|Działy Bętkowskich w Będkowicach w roku 1581<sup>7</sup>.<br />
Plik:Rejestr krakowski 1629 f24v Bętkowice dział Marcina Bętkowskiego Strugały.jpg|Dział Marcina Strugały Bętkowskiego w Będkowicach w roku 1629<sup>8</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Piotr Bętkowski''' (zm. po 1697) – subdelegat grodzki krakowski. Był synem Marcina Strugały Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Jego małżonką była Anna z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Józef Bętkowski''' (zm. po 1763) – podżupnik bocheński, notariusz i archiwista bocheński, subdelegat grodzki sanocki. Był synem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Stanisław Bętkowski''' (zm. po 1782) – podżupnik bocheński. Syn Józefa Bętkowskiego, podżupnika bocheńskiego i Agnieszki z Dinowskich. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich. Jego małżonką była Teresa Mirecka. Wylegitymował się ze szlachectwa przed sądem grodzkim bieckim w roku 1782. Jego potomkowie legitymowali się ze szlachectwa w XIX w. z herbem Prawdzic!<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
Plik:Julia Bętkowska akt ur Wieliczka 1839.jpg|Akt urodzenia Julii Bętkowskiej, wnuczki Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich w Wieliczce, w roku 1839<sup>9</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]).<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Będkowice i Łazy na mapie z 1878.jpg|Będkowice i Łazy w 1878 r. ''Spezialkarte der österreichisch-ungarischen Monarchie'' (fragment).<br />
Plik:Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly ok 1800.jpg|Szamocin i Laskowo w 1803 r. ''Special-Karte von Südpreussen'', D. Gilly (fragment).<br />
</gallery> <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* I. Smutok, L. Smutok, ''Materiały do genealogii szlachty galicyjskiej'', t. I, Biała Cerkiew 2016, s. 26; t. II, cz. 1, Lwów 2020, s. 95.<br />
* Z. Daszyńska-Golińska, ''Uście solne. Przyczynki historyczno-statystyczne do dziejów nadwiślańskiego miasteczka. Studyum archiwalne'', Kraków 1906, s. 31.<br />
* ''Wiadomości Bocheńskie'', R. XVII, nr 1 (92), wiosna 2012, s. 25. <br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23733Historia rodziny Będkowskich2026-10-15T15:47:59Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego 1566.jpg|Działy Mikołaja Strugały i Jana Bętkowskich w Będkowicach w roku 1566<sup>6</sup>.<br />
Plik:Rejestr poborowy woj krakowskiego 1581 działy Bętkowskich.jpg|Działy Bętkowskich w Będkowicach w roku 1581<sup>7</sup>.<br />
Plik:Rejestr krakowski 1629 f24v Bętkowice dział Marcina Bętkowskiego Strugały.jpg|Dział Marcina Strugały Bętkowskiego w Będkowicach w roku 1629<sup>8</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Piotr Bętkowski''' (zm. po 1697) – subdelegat grodzki krakowski. Był synem Marcina Strugały Bętkowskiego, dziedzica w Będkowicach. Jego małżonką była Anna z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Józef Bętkowski''' (zm. po 1763) – podżupnik bocheński, notariusz i archiwista bocheński, subdelegat grodzki sanocki. Był synem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''Stanisław Bętkowski''' (zm. po 1782) – podżupnik bocheński. Syn Józefa Bętkowskiego, podżupnika bocheńskiego i Agnieszki z Dinowskich. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich. Jego małżonką była Teresa Mirecka. Wylegitymował się ze szlachectwa przed sądem grodzkim bieckim w roku 1782. Jego potomkowie legitymowali się ze szlachectwa w XIX w. z herbem Prawdzic!<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
Plik:Julia Bętkowska akt ur Wieliczka 1839.jpg|Akt urodzenia Julii Bętkowskiej, wnuczki Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich w Wieliczce, w roku 1839<sup>9</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]).<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Będkowice i Łazy na mapie z 1878.jpg|Będkowice i Łazy w 1878 r. ''Spezialkarte der österreichisch-ungarischen Monarchie'' (fragment).<br />
Plik:Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly ok 1800.jpg|Szamocin i Laskowo w 1803 r. ''Special-Karte von Südpreussen'', D. Gilly (fragment).<br />
</gallery> <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* I. Smutok, L. Smutok, ''Materiały do genealogii szlachty galicyjskiej'', t. I, Biała Cerkiew 2016, s. 26; t. II, cz. 1, Lwów 2020, s. 95.<br />
* Z. Daszyńska-Golińska, ''Uście solne. Przyczynki historyczno-statystyczne do dziejów nadwiślańskiego miasteczka. Studyum archiwalne'', Kraków 1906, s. 31.<br />
* ''Wiadomości bocheńskie'', R. XVII, nr 1 (92), wiosna 2012, s. 25. <br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23732Historia rodziny Będkowskich2026-10-15T13:46:02Z<p>Rafal: /* Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja */</p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego 1566.jpg|Działy Mikołaja Strugały i Jana Bętkowskich w Będkowicach w roku 1566<sup>6</sup>.<br />
Plik:Rejestr poborowy woj krakowskiego 1581 działy Bętkowskich.jpg|Działy Bętkowskich w Będkowicach w roku 1581<sup>7</sup>.<br />
Plik:Rejestr krakowski 1629 f24v Bętkowice dział Marcina Bętkowskiego Strugały.jpg|Dział Marcina Strugały Bętkowskiego w Będkowicach w roku 1629<sup>8</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
Plik:Julia Bętkowska akt ur Wieliczka 1839.jpg|Akt urodzenia Julii Bętkowskiej, wnuczki Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich w Wieliczce, w roku 1839<sup>9</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]).<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Będkowice i Łazy na mapie z 1878.jpg|Będkowice i Łazy w 1878 r. ''Spezialkarte der österreichisch-ungarischen Monarchie'' (fragment).<br />
Plik:Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly ok 1800.jpg|Szamocin i Laskowo w 1803 r. ''Special-Karte von Südpreussen'', D. Gilly (fragment).<br />
</gallery> <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23731Historia rodziny Będkowskich2026-10-14T15:52:56Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego 1566.jpg|Działy Mikołaja Strugały i Jana Bętkowskich w Będkowicach w roku 1581<sup>6</sup>.<br />
Plik:Rejestr poborowy woj krakowskiego 1581 działy Bętkowskich.jpg|Działy Bętkowskich w Będkowicach w roku 1581<sup>7</sup>.<br />
Plik:Rejestr krakowski 1629 f24v Bętkowice dział Marcina Bętkowskiego Strugały.jpg|Dział Marcina Strugały Bętkowskiego w Będkowicach w roku 1629<sup>8</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
Plik:Julia Bętkowska akt ur Wieliczka 1839.jpg|Akt urodzenia Julii Bętkowskiej, wnuczki Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich w Wieliczce, w roku 1839<sup>9</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]).<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Będkowice i Łazy na mapie z 1878.jpg|Będkowice i Łazy w 1878 r. ''Spezialkarte der österreichisch-ungarischen Monarchie'' (fragment).<br />
Plik:Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly ok 1800.jpg|Szamocin i Laskowo w 1803 r. ''Special-Karte von Südpreussen'', D. Gilly (fragment).<br />
</gallery> <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23730Historia rodziny Będkowskich2026-10-14T15:42:52Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego 1566.jpg|Działy Mikołaja Strugały i Jana Bętkowskich w Będkowicach w roku 1581<sup>6</sup>.<br />
Plik:Rejestr poborowy woj krakowskiego 1581 działy Bętkowskich.jpg|Działy Bętkowskich w Będkowicach w roku 1581<sup>7</sup>.<br />
Plik:Rejestr krakowski 1629 f24v Bętkowice dział Marcina Bętkowskiego Strugały.jpg|Dział Marcina Strugały Bętkowskiego w Będkowicach w roku 1629<sup>8</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
Plik:Julia Bętkowska akt ur Wieliczka 1839.jpg|Akt urodzenia Julii Bętkowskiej, wnuczki Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich w Wieliczce, w roku 1839<sup>9</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]).<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Będkowice i Łazy na mapie z 1878.jpg|Będkowice i Łazy w 1878 r. ''Mapa specjalna Monarchii Austro-Węgierskiej'' (fragment).<br />
Plik:Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly ok 1800.jpg|Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly z lat 1802-1803. (fragment).<br />
</gallery> <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23729Historia rodziny Będkowskich2026-10-14T15:38:19Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego 1566.jpg|Działy Mikołaja Strugały i Jana Bętkowskich w Będkowicach w roku 1581<sup>6</sup>.<br />
Plik:Rejestr poborowy woj krakowskiego 1581 działy Bętkowskich.jpg|Działy Bętkowskich w Będkowicach w roku 1581<sup>7</sup>.<br />
Plik:Rejestr krakowski 1629 f24v Bętkowice dział Marcina Bętkowskiego Strugały.jpg|Dział Marcina Strugały Bętkowskiego w Będkowicach w roku 1629<sup>8</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
Plik:Julia Bętkowska akt ur Wieliczka 1839.jpg|Akt urodzenia Julii Bętkowskiej, wnuczki Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich w Wieliczce, w roku 1839<sup>9</sup>.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]).<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Będkowice i Łazy na mapie z 1878.jpg|Będkowice i Łazy w 1878 r. ''Mapa specjalna Monarchii Austro-Węgierskiej'' (fragment).<br />
Plik:Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly ok 1800.jpg|Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly z początków XIX w. (fragment).<br />
</gallery> <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Plik:Szamocin_i_Laskowo_na_mapie_D._Gilly_ok_1800.jpg&diff=23728Plik:Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly ok 1800.jpg2026-10-14T15:36:16Z<p>Rafal: Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly z początków XIX w. (fragment).</p>
<hr />
<div>== Opis ==<br />
Szamocin i Laskowo na mapie D. Gilly z początków XIX w. (fragment).</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Plik:B%C4%99dkowice_i_%C5%81azy_na_mapie_z_1878.jpg&diff=23727Plik:Będkowice i Łazy na mapie z 1878.jpg2026-10-14T15:09:35Z<p>Rafal: Będkowice i Łazy na mapie: ''Spezialkarte der österreichisch-ungarischen Monarchie'', ZONE 5 COL XXI CHRZANOW und KRZESZOWICE 1878 (fragment).</p>
<hr />
<div>== Opis ==<br />
Będkowice i Łazy na mapie: ''Spezialkarte der österreichisch-ungarischen Monarchie'', ZONE 5 COL XXI CHRZANOW und KRZESZOWICE 1878 (fragment).</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Plik:Julia_B%C4%99tkowska_akt_ur_Wieliczka_1839.jpg&diff=23726Plik:Julia Bętkowska akt ur Wieliczka 1839.jpg2026-10-14T14:37:15Z<p>Rafal: Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie. Akt urodzenia Julii Bętkowskiej, rok 1839. Rzymskokatolicka parafia św. Klemensa w Wieliczce.''Liber natorum et babtisatorum. Wieliczka. Tom XXVI. 1838-1849.</p>
<hr />
<div>== Opis ==<br />
Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie. Akt urodzenia Julii Bętkowskiej, rok 1839. Rzymskokatolicka parafia św. Klemensa w Wieliczce.''Liber natorum et babtisatorum. Wieliczka. Tom XXVI. 1838-1849.</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Plik:Rejestr_krakowski_1629_f24v_B%C4%99tkowice_dzia%C5%82_Marcina_B%C4%99tkowskiego_Struga%C5%82y.jpg&diff=23725Plik:Rejestr krakowski 1629 f24v Bętkowice dział Marcina Bętkowskiego Strugały.jpg2026-10-14T14:18:15Z<p>Rafal: ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24v. Dział Marcina Strugały Bętkowskiego w Będkowicach w 1629 r.</p>
<hr />
<div>== Opis ==<br />
''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24v. Dział Marcina Strugały Bętkowskiego w Będkowicach w 1629 r.</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Plik:Rekognicjarz_cz%C4%99%C5%9Bci_jednej_powiatu_krakowskiego_1566.jpg&diff=23724Plik:Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego 1566.jpg2026-10-14T14:12:48Z<p>Rafal: AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126. Działy Bętkowskich w Będkowicach w roku 1566.</p>
<hr />
<div>== Opis ==<br />
AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126. Działy Bętkowskich w Będkowicach w roku 1566.</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Plik:Rejestr_poborowy_woj_krakowskiego_1581_dzia%C5%82y_B%C4%99tkowskich.jpg&diff=23723Plik:Rejestr poborowy woj krakowskiego 1581 działy Bętkowskich.jpg2026-10-14T14:09:24Z<p>Rafal: AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74. Działy Bętkowskich w Będkowicach.</p>
<hr />
<div>== Opis ==<br />
AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74. Działy Bętkowskich w Będkowicach.</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23722Historia rodziny Będkowskich2026-10-13T15:34:14Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
|<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Był synem Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Był wnukiem Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]). <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23721Historia rodziny Będkowskich2026-10-13T15:30:24Z<p>Rafal: /* Przypisy */</p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
|<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Syn Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Wnuk Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Syn Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Wnuk Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]). <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23720Historia rodziny Będkowskich2026-10-13T15:29:32Z<p>Rafal: /* Przypisy */</p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
|<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Syn Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Wnuk Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Syn Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Wnuk Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]). <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23719Historia rodziny Będkowskich2026-10-13T15:29:15Z<p>Rafal: /* Przypisy */</p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
|<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Syn Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Wnuk Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Syn Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Wnuk Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]). <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23718Historia rodziny Będkowskich2026-10-13T15:28:52Z<p>Rafal: /* Przypisy */</p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
|<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Syn Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Wnuk Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Syn Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Wnuk Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]). <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23717Historia rodziny Będkowskich2026-10-13T15:28:06Z<p>Rafal: /* Przypisy */</p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
|<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Syn Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Wnuk Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Syn Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Wnuk Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]). <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23716Historia rodziny Będkowskich2026-10-13T15:26:30Z<p>Rafal: /* Przypisy */</p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
|<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Syn Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Wnuk Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Syn Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Wnuk Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]). <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s.&nbsp7.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23715Historia rodziny Będkowskich2026-10-13T15:23:32Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
|<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''Antoni Franciszek Bętkowski''' (1722-1784) – doktor prawa rzymskiego, scholastyk (prałat) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu, proboszcz w Ołpinach. Bętkowski w 1759 roku przeniósł słynący łaskami obraz Przemienienia Pańskiego z bocznej kaplicy do głównego kościoła, co znacząco wpłynęło na rozkwit lokalnego ruchu pielgrzymkowego. Sprawował opiekę nad miejscowym szpitalem dla ubogich. Syn Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Wnuk Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_B%C4%99tkowski Józef Bętkowski]''' (1723-1786) – doktor teologii, prepozyt kapituły sądeckiej, kanonik poznańskiej kapituły katedralnej, oficjał foralny w latach 1777-1780, proboszcz w Bieczu. Syn Józefa Bętkowskiego i Ewy z Dębian Kreczykówny. Wnuk Piotra Bętkowskiego, subdelegata grodzkiego krakowskiego i Anny z Oczkowskich.<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]). <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* S. Salaterski, ''Katalog prałatów i kanoników kapituły św. Małgorzaty P. M. w Nowym Sączu (1448-1791)'', (w:) ''Nasza Przeszłość : studia z dziejów Kościoła i kultury katolickiej w Polsce'', t. 80 (1993), s. 172.<br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/549475_Antoni_B%C4%99tkowski Corpus Academicum Cracoviense - Antoni Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
* [https://cac.historia.uj.edu.pl/osoba/1999413_J%C3%B3zef_Jerzy_B%C4%99tkowski_z_B%C4%99dkowic Corpus Academicum Cracoviense - Józef Jerzy Bętkowski], (dostęp: 25.09.2026).<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23714Historia rodziny Będkowskich2026-10-12T14:13:18Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
|<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwiniec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]). <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23713Historia rodziny Będkowskich2026-10-12T14:11:08Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
|<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
<gallery><br />
Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg|Klepsydra Nikodema z Bętkowic Ostoja-Bętkowskiego, doktora medycyny i chirurgii.<br />
</gallery><br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jankowo_(powiat_inowroc%C5%82awski) Jankowo], Mikołajkowo (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwiniec Ludwibiec]), [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81ankowice Łankowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Szamocin Szamocin], Lastkowo (obecnie [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laskowo_(powiat_chodzieski) Laskowo)], Młyn Humerek (obecnie część wsi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kosarzyn_(J%C3%B3zefowice) Kozarzyn)], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Przespolew_Pa%C5%84ski Przespolew], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorzyce_(powiat_wrzesi%C5%84ski) Gorzyce], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarne_Pi%C4%85tkowo Piątkowo Czarne], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kramsk Kramsko] (królewszczyzna), kamienica w Poznaniu przy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ulica_Wroc%C5%82awska_w_Poznaniu ul. Wrocławskiej], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mystki_(wojew%C3%B3dztwo_wielkopolskie) Mystki], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaroszewice_Grodzieckie Jaroszewice Mokre], Sterkowiec (pustkowie), Borzentowo (folwark na przedmieściach [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konin Konina]). <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Plik:Nikodem_B%C4%99tkowski_klepsydra.jpg&diff=23712Plik:Nikodem Bętkowski klepsydra.jpg2026-10-12T14:08:16Z<p>Rafal: Nikodem z Bętkowic Ostoja Bętkowski Doktor Medycyny i Chirurgii [...] przeżywszy lat 52 wieku swego [...] zamienił to życie na wieczne, dnia 19go Października 1864 roku. Zbiory Biblioteki Jagiellońskiej.</p>
<hr />
<div>== Opis ==<br />
Nikodem z Bętkowic Ostoja Bętkowski Doktor Medycyny i Chirurgii [...] przeżywszy lat 52 wieku swego [...] zamienił to życie na wieczne, dnia 19go Października 1864 roku. Zbiory Biblioteki Jagiellońskiej.</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23711Historia rodziny Będkowskich2026-10-06T12:57:17Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg|180px|thumb|right|Herb Ostoja Antoniego Bętkowskiego, dra prawa rzymskiego, scholastyka (prałata) kolegiaty św. Małgorzaty w Nowym Sączu<sup>1</sup>.]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
|<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7.</small><br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* E. A. Kuropatnicki, ''Geografia albo Dokładne opisanie królestw Galicyi i Lodomeryi'', Lwów 1858, s. 31.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* ''Rejestr poborowy województwa krakowskiego z 1629 roku'', Zakład Narodowy im. Ossolińskich, rękopis, sygnatura oryginału: 6139/II, f. 24, 24v.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz części jednej powiatu krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/22, r. 1566, f. 124v.-126.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Plik:Herb_Ostoja_B%C4%99tkowskich.jpg&diff=23710Plik:Herb Ostoja Bętkowskich.jpg2026-10-06T12:52:47Z<p>Rafal: M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 176…</p>
<hr />
<div>== Opis ==<br />
M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 8.</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23709Historia rodziny Będkowskich2026-10-05T15:31:33Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
|<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. </small><br />
<br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. 7-25.<br />
* W. J. K. Bularni, ''Quæstio Juridica De Optione Canonica : Ex c. Cum in tua. De Consuet. in 6to. c. Licet ... Desumpta : Sub felicissimo Regimine ... D. M. Joannis Josephi Rygalski Sacræ Theologiæ Doctoris & Proffesoris ... Rectoris, pro loco in Collegio CC. DD. Jure-Consultorum Universitatis Cracoviensis obtinendo'', Kraków 1773, s. 3, 4.<br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie'', t. III, 1911-1912, s. 112.<br />
* AGAD, ''Rekognicjary województwa krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/6, l. 1564-1565, f. 120-121.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/60, l. 1578-1589, f. 181-184.<br />
* AGAD, ''Rejestr poborowy woj. krakowskiego'', sygn.: 1/7/0/3/121, r. 1581, f. 73-74.<br />
* AGAD, ''Rekognicjarz poborowy pow. proszowskiego'', sygn.: 1/7/0/6/50, r. 1612, f. 111-112.<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=B%C4%99dkowski&diff=23708Będkowski2026-09-30T15:42:43Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja zlocona.jpg|130px|right|]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=Będkowski of Ostoja|20px]]<br />
<br />
== [[Ostoja - strona główna|STRONA GŁÓWNA OSTOI]] ==<br />
<br />
Przejście na [[Ostoja - strona główna|stronę główną]]<br />
<br />
== [[Historia rodziny Będkowskich|Historia rodziny]] ==<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' pod Krakowem. '''[[Historia rodziny Będkowskich|Czytaj więcej]]'''.<br />
<br />
== [[Dokumenty Będkowskich|Dokumenty]] ==<br />
<br />
Dokumenty rodzinne<br />
<br />
== [[Zdjęcia Będkowskich|Zdjęcia i skany]] ==<br />
<br />
Archiwum zdjęć rodzinnych<br />
<br />
== [[Członkowie rodziny Będkowskich]] ==<br />
<br />
Członkowie rodziny, poszczególne linie dzisiejsze i wygasłe po mieczu<br />
<br />
== [[Spokrewnione linie z Będkowskimi|Spokrewnione linie Ostoi]] ==<br />
<br />
Spokrewnione rodziny tej samej linii Ostoi, które przybrały inne nazwiska<br />
<br />
== [[DNA Będkowskich|DNA Będkowskich]] ==<br />
<br />
DNA rodziny Będkowskich<br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Kategoria:B%C4%99dkowski&diff=23707Kategoria:Będkowski2026-09-30T15:42:28Z<p>Rafal: Utworzono nową stronę "'''Members of the Będkowski of Ostoja family'''"</p>
<hr />
<div>'''Members of the [[Będkowski]] of Ostoja family'''</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=DNA_B%C4%99dkowskich&diff=23706DNA Będkowskich2026-09-30T15:39:58Z<p>Rafal: </p>
<hr />
<div>DNA [[Będkowski]]ch<br />
<br />
Brak danych<br />
<br />
==Zobacz też==<br />
<br />
* [[Historia rodziny Będkowskich|Historia rodziny]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Spokrewnione_linie_z_B%C4%99dkowskimi&diff=23705Spokrewnione linie z Będkowskimi2026-09-30T15:39:34Z<p>Rafal: Utworzono nową stronę "Spokrewnione linie Ostoi z Będkowskimi <gallery> </gallery> ==Zobacz też== * Historia rodziny"</p>
<hr />
<div>Spokrewnione linie Ostoi z [[Będkowski]]mi<br />
<br />
<gallery><br />
<br />
</gallery><br />
<br />
==Zobacz też==<br />
<br />
* [[Historia rodziny Będkowskich|Historia rodziny]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Cz%C5%82onkowie_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23704Członkowie rodziny Będkowskich2026-09-30T15:38:55Z<p>Rafal: Utworzono nową stronę "Członkowie rodziny Będkowskich <gallery> </gallery> ==Zobacz też== * Historia rodziny"</p>
<hr />
<div>Członkowie rodziny [[Będkowski]]ch<br />
<br />
<gallery><br />
<br />
</gallery><br />
<br />
==Zobacz też==<br />
<br />
* [[Historia rodziny Będkowskich|Historia rodziny]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Zdj%C4%99cia_B%C4%99dkowskich&diff=23703Zdjęcia Będkowskich2026-09-30T15:38:31Z<p>Rafal: Utworzono nową stronę "Zdjęcia Będkowskich <gallery> </gallery> ==Zobacz też== * Historia rodziny"</p>
<hr />
<div>Zdjęcia [[Będkowski]]ch<br />
<br />
<gallery><br />
<br />
</gallery><br />
<br />
==Zobacz też==<br />
<br />
* [[Historia rodziny Będkowskich|Historia rodziny]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=DNA_B%C4%99dkowskich&diff=23702DNA Będkowskich2026-09-30T15:38:20Z<p>Rafal: Utworzono nową stronę "DNA Będkowskich <gallery> </gallery> ==Zobacz też== * Historia rodziny"</p>
<hr />
<div>DNA [[Będkowski]]ch<br />
<br />
<gallery><br />
<br />
</gallery><br />
<br />
==Zobacz też==<br />
<br />
* [[Historia rodziny Będkowskich|Historia rodziny]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Dokumenty_B%C4%99dkowskich&diff=23701Dokumenty Będkowskich2026-09-30T15:37:14Z<p>Rafal: Utworzono nową stronę "Dokumenty Będkowskich <gallery> </gallery> ==Zobacz też== * Historia rodziny"</p>
<hr />
<div>Dokumenty [[Będkowski]]ch<br />
<br />
<gallery><br />
<br />
</gallery><br />
<br />
==Zobacz też==<br />
<br />
* [[Historia rodziny Będkowskich|Historia rodziny]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23700Historia rodziny Będkowskich2026-09-30T15:35:01Z<p>Rafal: /* Bibliografia */</p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
|<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. </small><br />
<br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. <br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026). <br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafalhttps://ostoya.org/wiki/index.php?title=Historia_rodziny_B%C4%99dkowskich&diff=23699Historia rodziny Będkowskich2026-09-30T15:34:23Z<p>Rafal: Utworzono nową stronę "right| 20px '''Będkowski''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') –…"</p>
<hr />
<div>[[Plik:Ostoja wyciety.jpg|180px|right|]]<br />
[[Plik:English flag.png|link=History of Będkowski family|20px]]<br />
<br />
'''[[Będkowski]]''' ('''Bętkowski''', '''Bentkowski''') – [[odwieczna szlachta]], stara [[Rycerstwo|rycerska]] rodzina, zacna i dla Polski wielce zasłużona, pieczętująca się [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostoja_(herb_szlachecki) herbem Ostoja], należąca do heraldycznego rodu [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3d_Ostoj%C3%B3w_(Mo%C5%9Bcic%C3%B3w) Ostojów (Mościców)]. Nazwisko wywodzą od wsi '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice]''' leżącej w przedrozbiorowym [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojew%C3%B3dztwo_krakowskie_(I_Rzeczpospolita) województwie krakowskim], koło Krakowa.<br />
<br />
==Historia rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* <sup>6</sup>. <br />
<br />
<gallery><br />
|<br />
</gallery><br />
<br />
<br />
==Znani przedstawiciele rodziny Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
* '''[https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikodem_B%C4%99tkowski Nikodem Felicjan Ostoja-Bętkowski]''' (1810-1864) – lekarz, działacz tajnych stowarzyszeń niepodległościowych, poseł na Sejm Ustawodawczy w Kromieryżu, poseł do Sejmu Krajowego Galicji i austriackiej Rady Państwa. Syn Jana Ostoja-Bętkowskiego i Franciszki z Baranowskich. Jego żoną była Anna z Wiśniowskich.<br />
<br />
==Majątki ziemskie Będkowskich herbu Ostoja==<br />
<br />
[https://pl.wikipedia.org/wiki/B%C4%99dkowice_(wojew%C3%B3dztwo_ma%C5%82opolskie) Będkowice], [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81azy_(powiat_krakowski) Łazy], <br />
<br />
==Przypisy==<br />
<br><small>1. </small><br />
<br />
<br />
==Bibliografia==<br />
<br />
* K. Niesiecki, ''Herbarz polski'', wyd. J. N. Bobrowicz, t. II, Lipsk 1839, s. 111.<br />
* A. Boniecki, A. Reiski, ''Herbarz Polski'', t. I, Warszawa 1899, s. 164.<br />
* S. Uruski, ''Rodzina. Herbarz szlachty polskiej'', t. I, Warszawa 1904, s. 135, 136, 152.<br />
* ''[https://tekidworzaczka.bkpan.pl/index.php Teki Dworzaczka]'', Monografie, Będkowscy, Bętkowscy h. Ostoja (dostęp: 25.09.2026).<br />
* ''Słownik historyczno–geograficzny ziem polskich w średniowieczu'', red. T. Jurek, IHPAN 2010–2022, (Kraków, cz. I, s. 42–53, hasło: [http://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=2574 Będkowice]); (Kraków, część IV, s. 669, hasło: [https://www.slownik.ihpan.edu.pl/search.php?id=28944 Modlica Wielka lub Górna]) (dostęp: 25.09.2026).<br />
* E. Żernicki-Szeliga, ''Der polnische Adel und die demselben hinzugetretenen andersländischen Adelsfamilien. General-Verzeichniss'', cz. I, Hamburg 1900, s. 61.<br />
* W. Wittyg, ''Nieznana szlachta polska i jej herby'', Kraków 1908, s. 28.<br />
* S. K. Kruczkowski, ''Poczet Polaków wyniesionych do godności szlacheckiej przez monarchów austriackich w czasie od r. 1773 do 1918'', Lwów 1935, s. 22.<br />
* R. Marcinek, K. Ślusarek, ''Materialy do genealogii szlachty galicyjskiej'', cz. I: A. K., Kraków 1996, s. 34, 35.<br />
* K. Potkański, ''Zagrodowa szlachta i włodycze rycerstwo'', (w:) ''Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Historyczno-Filozoficznego Akademii Umiejętności'', t. XXIII, Kraków 1888, s. 209-211.<br />
* M. K. Wierzbicki, ''Demonstratio caecitatis, imperitiae, ac impietatis judaicae XXXIII. articulis, in honorem ac venerationem 33. annorum sanctissimae vitae D. N. Jesu Christi, per quos jlle, dum esset rex noster ante<br />
saecula, operatus est salutem in medio terrae, comprehensa : in qua ex scripturis veteris faederis, a judaeis quoq receptis, urgentibus rationibus, priscorumq[ue] rabbinorum doctrinis, et Thalmud ipso quandoq[ue] referuntur pleraq[ue] ac refelluntur ... Anno ... 1767'', Kraków 1767, s. <br />
* ''Starodawne prawa polskiego pomniki : z ksiąg rękopiśmiennych dotąd nieużytych główniej zaś z ksiąg dawnych sądowych ziemskich i grodzkich Ziemi Krakowskiej / wyciągnął i wyd. Antoni Zygmunt Helcel'', oprac. A. Z. Helcel, t. II, Kraków 1870, s. 609.<br />
* ''Poczet szlachty galicyjskiej i bukowieńskiej'', Lwów 1857, s. 14.<br />
* ''Polski Słownik Biograficzny'', t. II, Kraków 1936, s. 4.<br />
* ''Źródła Dziejowe'', t. XIV, Warszawa 1886, s. 29.<br />
* ''Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich'', t. I, Warszawa 1880, s. 165.<br />
* ''Nasza Ostoja. Historia i współczesność'', red. R. Bogusławski, P. Szkutnik, t. I, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2025, s. 94.<br />
* M. J. Minakowska, ''[https://wielcy.pl/ Wielka Genealogia Minakowskiej]'', nazwisko: ''Będkowski''; ''Bętkowski'', ''Bentkowski'' (dostęp: 25.09.2026). <br />
<br />
[[Kategoria:Index]]<br />
[[Kategoria:Będkowski]]</div>Rafal